سيد احمد على خسروى
273
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در انواع استطلاق بطن اين از انفتاح عروق كبد است مخفى نماند اگرچه مغص داخل در استطلاق شكم نيست ولى چون از امراض روده و جزء شكم محسوب است لذا به طور كلّى اشاره به آن نيز مىنمائيم بدانكه مغص درد شكم و پيچ خوردن امعاء است از غير حبس شدن فضله براز و اين مغص يا از ورم گرم است در رودة و يا از ورم صلب آن رودة و گاهى از باد غليظ مجتمع در رودة است و گاهى از استرخاء عضله است با خارج شدن مقعدة و يا از زيادتى سوداست و يا از زيادتى مرّة الصفراء است و بعضى اوقات در اثر بواسير يا نواسير است و گاهى از قروح و شقاق مقعدة عارض مىگردد و يا از ثفل محتبس در آن است و علامات و معالجات اينها در امراض امعاء ذكر خواهد شد زيرا اين مغص جزء اوجاع رودة است و از استطلاق و رها شدن شكم هيضه است و اين هيضه حركتى است از موادّ فاسدة غير منهضمه بسوى انفصال بقى و اسهال اما بقى پس مىباشد بانواع صفراء از زنجارى و كرّاسى و غيره و يا بانواع بلغم و اين باز شدن شكم اگر بالاتّصال كاركرد ؟ ؟ ؟ ذرب مىگويند و اگر اين كار كردن بالوان بود خلفهاش مىگويند به اين معنى كه يك دفعه شكم زرد كار كند و يك دفعه سبز كار كند و يك دفعه سياه كار كند و اگر اين كار كردن بادوار شد يعنى شبها شروع به كار كردن نمود و روزها ساكت بود شكم يا روزها شروع به كار كردن كرد و شبها ساكت بود احتلافش مىگويند و شيخ الرئيس ابو على سينا مىفرمايند سبب اسهالى كه بادوار است سدّة مىباشد كه در عروق ظاهر مىشود در مدّتى پر مىشوند و دفعة خالى مىكردند و شروع مىكنيم بعلاج اسهال شكم ان شاء الله