در قلق و ذكر معدة و تهوّع دهان و پرى زبان از بار صفراء و علاج اين اگر در حال قى شد بايد آب گرم و سكنجبين بخورند و انگشت به حلق فروكنند تا قىء آورد و مكرّر نمايند تا معدة پاك گردد و اگر در غير حال قى باشد بخورانند به مريض از خيسيده شده هليله زرد صبح روزى دوازده مثقال و يا تنقيه معدة كنند بمسهل و مبضج فلوس مذكور تا پاك گردد ماده صفراء از معدة و يا اين اخلاط سرداند و سوداوى و يا بلغمى و در صورتى كه از موادّ سوداوى باشد علامتش پرى زبان از بار سياه با ساير علامات سوداء و علاجش پس از نضج ماده بمنضج‌هاى گرم مزاج مثل طبيخ اصل السوس و ريشه رازيانه و ريشه كرفس و پرّ سياوشان با شكر سفيد و يا بطيخ زوفاى مذكور تنقيه معدة كنند بمسهل افتيمون و مكرر كنند تا معدة پاك گردد و در صورتى كه از مادّه بلغمى شد پس از نضج مادّه قى آورند بانتيمون قى بدستورى كه گذشت در ضيق النّفس و يا بتخم ترپ و عسل و اگر اين اخلاط از عضو ديگر ريخته شود بمعدة پس بايد علاج آن عضو كرد و اين قى اگر مادّى نشد بلكه بدون مادّة و خروج كيفيت آن معدة باشد از حال طبيعى به اين معنى كه سرد تر و يا گرم‌تر شود پس اگر سردتر باشد علاج آن باغذيه و ادوية حارة است مانند عرق نعناع و عرق آزربه و اسيد سولفوريك و عسل و شربت به و غيره و يا بخورانند به مريض از طبيخ پوست پسته و پوست نارنج و آزربه و نعناع خشك و سنبل الطيب و رازيانه از هريك دو مثقال با شكر سفيد در دو دفعه صبح و عصر و تكرار كنند تا سردى معدة بر طرف شود در اشخاص بزرگ و در اطفال از هريك نيم مثقال در دو روز