سيد احمد على خسروى

206

راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )

طريق معالجه غشى و در هر دو صورت علاج آن تكسير در اغذيه و استشمام روائح معطّره و تمكين و تمكّن در منازل و امكنه سبز و خرّم و آبهاى گواراست پس در حال نوبه لازم است و لك اطراف يعنى ماليدن اطراف و بمشام گرفتن بوهاى خوش و استشمام امانياك معطّر و قوىّ و عطسه آوردن و اينكه مقدار نيم مثقال از معجون بلادر كه جوارش السنه‌اش مىگويند در آب گرم نصف استكان حل كرده بدهن مريض بريزند و بمالند طاق شكم آنان را و استشمام كافور كنند اگر آن غشى از حرارت باشد و در هواى خنك به‌برند مريض را و اگر از برودت مزاج آنها باشد در هواى گرم جاى دهند و از ادويه معطّرة حاره بمشام آنها بگيرند مانند زعفران و دارچين و بمالند بالاى سينه آنها از ادويّه معطّره قلبيه مانند صندل و كافور و يا چوب عود و زعفران و دارچين و گلاب و صيحه‌هاى بلند بر مريض كردن و صدا زدن آنان تا جواب دهند و اگر به اينها افاقه ظاهر نشود و به هوش نيايند مقيّى بدهن آنها بريزند تا قى آورد و اگر دهن آنها بسته باشد باسبابى باز كنند و دواى مقيئ بدهن آنها بريزند و اگر سبب غشى درد قولنج باشد بايد اوّل مسكّن استعمال كرد بمعجون فلونيا كه معمول قدماء از اطبّاء بوده و يا تزريق كوكائين و يا مرفين و يا اتر نمايند از مسكّنات جديده تا درد ساكت شده و بعد مشغول به هوش آوردن اگر بعد از تسكين به هوش نيايند مرضى بكردند و در هواى گرم اگر آب سرد به صورت مغشّى عليه بپاشند بىاثر نخواهد بود و اما علاج غشى در حال نبودن نوبه پس علاج اين همان علاج خفقان است بايد معالج دقّت نمايد اگر سببش امتلاء دموى يا بخارى شد فصد كنند و تبريد كنند باشربه مبرده و بمياه فواكه بارده و اگر امتلاء از مادّه بلغمى يا رطوبى يا صفراوى شد تنقيه خلط غالب كنند بدستورى كه در خفقان گذشت