و سردى ملمّس و خناق است . در ادويهء مسكّنه و بيهوش‌كننده است از دواهاى مسكّن و معمول قدماء ترياكست : ترياك تسكين‌دهندهء دردها است ( به خوردن و بماليدن و به دادن دودش ) البتّه مورد استعمال با ملاحظه مزاجست پس اگر دود ترياك را بچشمى كه از حرارت درد و تشك مىنمايد بدمند در حال ساكت گردد و اگر مقدار يك گندم ترياك را بالاى دندان دردناك از حرارت فورا ساكت مىشود درصورتىكه سبب درد دندان ريختن خون در بن دندان نباشد و الّا بگذاشتن ترياك بيشتر خواهد شد و در چنين حال زلو در پاى دندان دردناك بايد چسبانيد تا مادّه را از بن دندان بكشد و درد ساكت گردد و يا ريختن مواد رطوبى يا مخاطى نباشد و الّا بايد قلع مادّه نمود به خوردن مسهل چنانچه در اوجاع اسنان گذشت و چون ترياك را مقدار شش نخود در 2 مثقال زاق درحالىكه بالاى آتش مىجوشد بگذارند و او را بپزند با آتش تا موقعى از جوش بيفتد و يا 3 مثقال نبات بسايند اگر يك گندم از آن را در چشمى كه از حرارت درد و تشك مىكنند بريزند فورا مسكّن است ( در امراض چشم ذكر شد ) . از مسكّنات دود كندر است در چشمى كه از برودت درد و تشك مىنمايد . و چون يخرا خورد كرده با نمك مخلوط كنند بعضو درددار بمالند تا سرد شود دردش ساكت مىگردد و چون بزرگرا بكوبند با شير بجوشانند بالاى اورام پردرد بيندازند دردش را ساكت خواهد كرد ( و از مسكّنات درد خوابست ) . آب گرم مسكّن دردهائيست كه از سرما باشد و همچنين آب سرد مسكّن دردهائيست كه از حرارت باشد و اينها مسكّن بتحذيرند چون گاودانه را با سركه بجوشانند بعد خشك كنند بعد گرم كنند و بگذارند بالاى ورم درد را تخفيف دهد .