بدانكه اجناس عشره كه دلالت دارند بر مزاج سرد بلغمى و كمى خون و علامات مختصّه بان از قرار زير است اول برودت ملمّس و رطوبت آن كه نرمى ملمس باشد دوّم فربهى بدن با ترهّل آن يعنى لقّ و سست بودن آن سيّم كندى روئيدن موى و سفيدى آن چهارم سفيدى رنگ بدن و رنگ بادنجانى است پنجم كوچكى اطراف و با اندام نبودن گوشت بدن و تنگى رگها و خالى بودن آنها است با تنگى سينه و كوچكى ماهيچه‌هاى بدن ششم دير گرم شدن اعضاء بحرارت هفتم خواب بسيار هشتم كندى روئيدن موى و دندان و كندى نموّ بدن نهم بر حال طبيعى نبودن دفع براز دهم بدى ظنّ و عدم رجوليّت اخلاق و زود منفعل شدن و كسالت بسيار و كندى و بلاهت و كندى فهم و بدى خلق و نسيان و ضعف قلب اجناس عشره كه دلالت دارد بر مزاج گرم و صفراوى و خشك و علامات آن اوّل گرمى ملمس دوم خشكى و لاغرى بدن سيم شدّت عطش چهارم زردى رنگ بدن پنجم تلخى دهان و خشكى زبان ششم زود گرم شدنست بحرارت هفتم بيدارى بسيار هشتم ضعف اشتهاى طعام نهم غثيان دهم خشكى دو سوراخ بينى و زود منفعل شدن با غضب و آتش در خواب ديدن و انتفاع بمبرّدات رطبه و بايد دانست كه دو شيئى كه از يكديگر منفعل مىشوند بايد در كيفيّت ضدّ يكديگر باشند كه سورت يكديگر را بشكنند و امّا اگر دو كيفيّت مثل هم باشند نمىشكنند سورت و حدّت يكديگر را مگر در قلّت و كثرت پس اگر حرارت يكى از اين دو بيشتر شد و حرارت كثيره چون باعث فناء حرارت قليله است لذا صدق ضدّ به اين حرارت كثيره خواهد شد اين است كه منفعل مىگردد حرارت از حرارت و برودت از برودت . علامات اجناس عشره كه دلالت دارند بر مزاج سوداوى و سرد و خشك مختصه سوداوى