سيد جلال مصطفوى كاشانى

457

مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )

مىيابد و درنتيجه ، آنيدريدكربنيك تقريبا به همان سرعتى كه تشكيل شده به خارج دفع مىشود و اين نكته در جلوگيرى از بالا رفتن واكنش اسيدى خون مؤثر است . نفس‌نفس زدن در پايان تمرين در عرض چند دقيقه ، PH خون را به ميزان طبيعى بازمىگرداند . 2 . روزه‌دارى و مقدار گلوكز خون : گلوكز خون انسان روزه‌دار در حدود 70 ميلىگرم در هر 100 ميلىليتر است . اين قند پيوسته توسط بافت‌ها مورد استفاده قرار مىگيرد و ميزان آن در حال عادى ، با جذب كربوهيدرات‌هاى غذايى از روده ثابت نگاه داشته مىشود . بعد از غذا ، قند خون ممكن است به 160 - 140 ميلىگرم در صد ميلىليتر افزايش يابد . اين مقدار اضافى به‌طور موقت به صورت گليكوژن در كبد و عضلات ذخيره مىشود . اين عمل احتياج به انسولين دارد و آن هورمونى است كه از لوزالمعده يا پانكراس ترشح مىشود . اما انسان ممكن است دو يا سه هفته ، حتى بيشتر روزه بگيرد و قند خونش به‌خوبى ثابت بماند و احتمالا از 50 ميلىگرم در صد ميلىليتر پايين‌تر نرود . در جريان اين مدت ، گلوكز مرتبا مصرف مىشود . مثلا ، مغز به تنهايى 80 گرم گلوكز در روز مصرف مىكند . ميزان قند خون با تشكيل گلوكز ( گلوكونئوژنز ) از پروتئين و گليسيرين مشتق از چربى ، ثابت نگاه داشته مىشود . كبد در اين واكنش تطابقى نقشى اساسى دارد . 3 . نوشيدن و غلظت اسمزى خون : هرگاه شما 7 / 1 ليتر آب بياشاميد اين آب ، به‌سرعت از راه دستگاه گوارش جذب خون مىشود . ممكن است انتظار داشته باشيد كه اين مقدار آب ، خون را به مقدار زيادى رقيق كند . فشار اسمزى مواد كريستالوئيد در خون در حدود 300 ميلى اسمول در ليتر است . در عمل ، فشار اسمزى فقط در حدود 3 درصد سقوط مىكند . اين سقوط جزيى در فشار اسمزى خون ، به‌سرعت توسط گيرنده‌هاى اسمزى در مغز احساس مىشود و از سقوط شديد اسمولاليته خون جلوگيرى به‌عمل مىآيد . ترشح يكى از هورمون‌هاى هيپوفيز به نام وازوپرسين توسط مركز كنترل‌كننده در هيپوتالاموس تنظيم مىشود . ميزان اين هورمون در خون سرعت دفع آب توسط كليه‌ها را تعيين مىكند . در مثال بالا ، دفع آب از راه ادرار تقريبا به همان سرعت جذب آب از روده‌ها انجام مىگيرد . اين چهار مثال هومئوستازى نشان مىدهند كه چگونه باوجود استرس‌هاى قابل ملاحظهء خارجى ، محيط درونى بدن ثابت نگاه داشته مىشود . اعضاى عامل در اين مثال‌ها عبارت‌اند از : غدد عرق ، ريه‌ها ، كبد و كليه‌ها . مكانيسم‌هايى كه به وسيله آن‌ها اين اعضا وارد عمل مىشوند از نوع سيستم‌هاى كنترل‌كننده پيچيده شيميايى و عصبى هستند . در حالات مختلف مرضى ، هومئوستاز ممكن است دچار اختلال شود ، درجه حرارت بدن ممكن است درنتيجه عفونت ناشى از اورگانيسم‌هاى انگلى تا 41 درجه سانتىگراد بالا رود . در بيمارىهاى