سيد جلال مصطفوى كاشانى

378

مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )

تا آنجا كه بنده اطلاع دارم در تمام دانشگاه‌هاى ايران هيچ استادى دربارهء چنين موضوع مهم و اساسى ، كه با بهداشت و سلامت افراد مردم سروكار دارد ، كوچك‌ترين بحثى نكرده است مگر دكتر حسن ميردامادى ، استاد جليل القدر دانشكده پزشكى دانشگاه تهران ، كه در هفته‌نامه « رنگين‌كمان » ، شمارهء 84 ، مورخ 11 دىماه 1348 ، مقاله‌اى با عنوان « سخنى چند در خصوص سركه شيرهء قم يا ملاير » نگاشته است و ما براى سپاسگزارى و تقدير از اين استاد ارجمند و توجه عموم فضلا و دانشمندان كشور به فوايد سركه شيره و ضررهاى كولاها به چاپ آن مبادرت مىكنيم : « سخنى چند در خصوص سركه شيرهء قم يا ملاير » در يكى از نشريه‌هاى هفتگى تهران زير عنوان « بىتوجهى به سلامت مردم » شرحى درج شده بود كه از آغاز سال 1970 استفاده از قندهاى مصنوعى در نوشابه‌هاى غير الكلى در برخى از كشورها از جمله انگلستان و آمريكا و سوئد ممنوع خواهد گرديد و به‌همين‌جهت وزارت بهدارى را كه كوچك‌ترين توجهى به بازرسى تركيبات و مواد نوشابه‌ها غير الكلى نمىكند ، مورد سرزنش قرار داده بود . بايد دانست كه اصولا شيرينى اصلى نوشابه‌هاى غير الكلى را قندهاى « سيكلامات » تشكيل مىدهد . با استفاده از اين قندها است كه صرفه‌جويى زياد در مواد و نيز در وقت تهيهء اين‌گونه نوشابه‌ها به‌دست مىآيد ، مثلا به جاى 50 گرم شكر كه فرضا به بهاى يك ريال بايد به هر شيشه نوشابه افزوده شود تا شيرينى لازم از آن به‌دست آيد ، چند ميلىگرم قند مصنوعى كه وقتى به‌طور مهمى خريدارى شود ، بيش از چند دينار ارزش ندارد به آن مىافزايند و شكر خيلى كم مصرف مىكنند ، از اين گذشته حل كردن 50 گرم شكر در 300 يا 400 سانتىمتر مكعب آب ، مستلزم جوشاندن و صاف كردن محصول است و اين خود وقت بيشترى مىبرد ، درصورتىكه حل كردن چند ميلىگرم قند مصنوعى و چند گرم شكر ، جوشاندن مايع و صاف كردن لازم ندارد ، زيرا قند مصنوعى و مقدار كم شكر ، به آسانى در آب سرد حل مىشود . اصولا مصرف زياد نوشابه‌هاى غير الكلى ضررهاى ديگرى دارد كه بيشتر نوشندگان از آن‌ها بىاطلاع هستند و از مهم‌ترين آن‌ها اثر زيان‌بخش اسانس‌هايى است كه براى رنگ ، عطر و مزه به اين‌گونه نوشابه‌ها افزوده مىشود ، زيرا اين اسانس‌ها خواه‌ناخواه از مواد شيميايى است و استعمال آن‌ها ياخته‌هاى كبد و كليه را كه بسيار حساس هستند ، فرسوده و ناتوان مىكند . اكنون