سيد جلال مصطفوى كاشانى
321
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
پلانشون در كتاب مفردات پزشكى ، شنبليله را در صفحهء 1160 شرح داده و پس از ذكر تاريخچهء مصرف آن در دنيا مىنويسد : از قرن هفدهم ميلادى شنبليله به نام حلبه « 1 » بهسرعت رواج پيدا كرد . آقايان پزشكان و داروسازان محترم ، آيا مىدانيد حلبه چيست ؟ اين كلمه يا حلبه عربى ، شنبليله است و اروپاييان آن را در قرون گذشته از كتاب قانون ابن سينا كه در آنجا به همين نام ذكرشده گرفتهاند . رواج شنبليله ، مخصوصا دانهء آن ( تخم شنبليله ) ، در اروپا به آن اندازه زياد شد كه در اوايل قرن بيستم به مقدار خيلى زياد از هندوستان و مراكش به اروپا حمل كردند ، چنانكه در سال 1939 ، مقدار واردات آن يكصد هزار تن بود . در كشور فرانسه شنبليله را علاوه بر درمان بيمارىهاى انسانى ، در دامپزشكى نيز براى چاق كردن دامهاى اهلى به كار مىبرند ( اين گياه را مخلوط با مواد غذايى ديگر به اسب ، گاو و گوسفند مىدهند . اسب اشتها پيدا مىكند و موهاى آن براق مىشود ، ضمنا ، براى درمان اسهال اين حيوانات نيز مفيد است ) . چون اين گياه داراى فسفاتهاى آلى ، لسيتين ، نوكلئوپروتئيد و ساير مواد مقوى و مغذى است ، پودر دانهء شنبليله را در نقرس ، ديابت ، راشيتيسم ، كمخونى ، خنازير ، لنفاتيسم و حالات اوليهء سل ريوى ، براى تقويت بدن و جلوگيرى از بروز بيمارى تجويز مىكنند . بالأخره مىنويسد : چون پودر دانهء شنبليله بدبو و مهوع است آن را بايد با مربا مخلوط كرده تناول نمود و از وقتى كه خوردن آن مطبوع شده است شهرت تازهاى پيدا كرده و در لاغرى و كمخونى نتايج بسيار درخشان از آن گرفتهاند . 3 - شنبليله و مصارف غذايى آن دامن طبيعت بهترين كارخانهء داروسازى و يك دكان سبزىفروشى با انواع سبزيجاتى كه دارد بهمنزلهء كاملترين داروخانهها است .
--> ( 1 ) . Helbeh