سيد جلال مصطفوى كاشانى
319
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
پزشك ديگرى به نام هوير « 1 » ، در سال 1924 ثابت كرد كه دانهء اين گياه ( در عرف عام ، تخم گياه مىگويند ) نه تنها براى تقويت قواى جسمى و روحى بيماران مؤثر است ، بلكه در معالجه بيمارىهاى صعبالعلاج گوناگون از قبيل نرمى استخوانها ، خنازير ( نوعى التهاب ) ، ديابت ( مرض قند ) ، سل استخوانى ، سل ريوى و سل ساير اعضاى بدن بسيار سودمند است . بالأخره پزشكان متخصص بيمارى سل ، مخصوصا مىينو « 2 » ، در سال 1931 معتقد شدند كه اين گياه دارويى همان اثرى را در مسلولان ايجاد مىكند ، كه روغن ماهى مرو . بهطور كلى ، مىتوان آن را براى تجديد قوا در كسانى كه بر اثر محروميتهاى غذايى ، فوقالعاده ضعيف و لاغر شده و مستعد ابتلا به بيمارىهاى گوناگون هستند ، و همچنين براى جلوگيرى از لاغر شدن مبتلايان به مرض قند و سل ريوى تجويز كرد . نام علمى اين گياه ترى گونه لا فونوم گراكوم « 3 » است . از نام مغلق ، درهم پيچيده و طولانى اين گياه طبى شايد خوانندگان محترم تصور كنند كه اين ، گياه كمياب و نادرى است كه مثلا در كوههاى دوردست بختيارى و لرستان يافت مىشود ، تهيه آن براى همهكس امكانپذير نيست ، حال آنكه چنين نيست و اين گياه يكى از سبزىهاى معمولى است كه بهوفور در همهء شهرهاى ايران در دكان سبزىفروشىها هست و مسلّما شما گاهگاهى آن را بدون كوچكترين توجه به خواص و منافع آن در غذاهاى خود داخل كرده و خوردهايد ، منتها اينكه نمىدانيد چگونه و به چه مقدار و به چه ترتيب بايد از آن استفادهء درمانى كرد . يك حسن بزرگ و عمدهء اين گياه دارويى ارزانى و فراوانى آن است كه در مقام مقايسه با بهاى داروها ، مىتوان به قيمت مفت آن را به دست آورد . آرى ، همين شنبليلهاى كه شما آن را معمولا در غذاهاى مختلف از قبيل كوكو ، خورش قرمهسبزى و . . . مصرف مىكنيد . از همه سادهتر اشگنهء شنبليله است ، همان غذاى سادهاى كه مدت چندين هزار سال مردم از آن تغذيه مىكردند ، سلامت آنها را تأمين مىكرد و به آنان نيرو مىبخشيد ، براى مردم هم غذا بود و هم به منزلهء دارو به كار مىرفت و بدون اينكه خود مردم متوجه باشند تعداد فوقالعاده زيادى از بيمارىهاى آنان با خوردن همين سبزى درمان مىشد . ولى امروزه متجددان و
--> ( 1 ) . Heuer ( 2 ) . Mignot ( 3 ) . Trigonella foenum graecum L .