سيد جلال مصطفوى كاشانى
312
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
با جرأت و اطمينان كامل به مصارف درمانى برسانيم و آن مراجعه و استناد به كتب طبى قديم ايران است كه خواص دارويى گياهان بومى ايران را در آنها منعكس كردهاند . ممكن است كسانى ايراد گرفته و بگويند كه پزشكان قديم ايران دراينباره اطلاعات ناقص و احتمالا غلطى داشتهاند كه مستند به اصول و مبانى علمى نيست و در قرن بيستم ، با توسعه شگرف همهء علوم و از جمله علم طب ، مخصوصا درمانشناسى ، استناد به كتب طبى قديم امرى باطل و بيهوده است . در جواب مىگوييم كه اگر در هر علمى ما شاگرد مكتب اروپا هستيم ، در مورد خواص گياهان دارويى ، مدت هزار سال است كه آنان شاگرد مكتب ما هستند ، حتى در همين قرن بيستم ، نيز پزشكان اروپا كه پيرو طب گياهى هستند ، نتوانستهاند بيشتر از آنچه پزشكان قديم ايران دربارهء خواص درمانبخش گياهان دارويى گفتهاند ، چيزى بگويند و هرچه تاكنون ، طى قرنهاى متمادى نسل به نسل دراينباره شرح دادهاند ، اقتباس از قانون ابن سينا و تحفهء حكيم مؤمن است . براى اثبات اين مطلب كتاب گياهان دارويى ، تأليف دكتر على زرگرى ، استاد دانشكدهء داروسازى دانشگاه تهران را انتخاب مىكنيم كه از روى كتابهاى علمى جديد تنظيم شده است و از هر لحاظ بهترين مرجع صلاحيتدار علمى براى استناد مطالب مربوط به طب گياهى است . مندرجات اين كتاب را از لحاظ خواص درمانى گياهان دارويى با مندرجات تحفهء حكيم مؤمن مقايسه مىكنيم . 2 - خواص شاهتره بهطورىكه قبلا گفتيم و در اين كتاب نيز مندرج است در اروپا ، فوماريا افيسيناليس مصرف طبى دارد و گونههاى مشابه آن در ايران به شاهتره موسوم است ، ولى با مطالعهء اين قسمت از كتاب گياهان دارويى مىبينيم كه آنچه دربارهء خواص درمانى فوماريا افيسيناليس شرح داده شده ، در كتاب تحفة المؤمنين نيز عينا در مورد خواص شاهتره ايران بيان شده است كه در جدول آورده مىشود .