سيد جلال مصطفوى كاشانى
306
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
من سندهاى بسيارى دارم كه مىتوانم مندرجات كتابهاى پزشكى و طب گياهى كنونى را با كتابهاى هزار سال پيش كه دوران اوج نهضت علمى اسلامى بوده است تطبيق دهم و ثابت كنم كه اروپا و آمريكا حد اقل 80 درصد آنچه دراينباره دارد ، اقتباسى از اسلام و به عبارت درستتر ، اقتباسى از ايران قديم است و يك نمونهء آشكار كه نماينده ، نشاندهنده و ثابتكننده اين امر است ، كتاب تحفة المؤمنين ، معروف به تحفهء حكيم مير محمد مؤمن ، پزشك مخصوص شاه سليمان صفوى ، است كه چهارصد سال پيش تأليف شده است . يك نمونه ديگر كتاب مخزن الادويه تأليف مير محمد حسين عقيلى خراسانى است كه دويست سال پيش ، تأليف شده است . پس از توضيح و شرح اين مقدمات ، اينك براى بررسى خواص درمانى سدر ، به همهء اين كتابها رجوع مىكنم . الف ) تحقيق در كتاب داروهاى گياهى ، تأليف دكتر على زرگرى در جلد اول ، در فهرست نامهاى فارسى و عربى گياهان ، در رديف « س » صفحهء 877 از كلمهء سدر خبرى نيست . در جلد دوم ، نيز در فهرست مزبور ، كه در صفحهء 877 حرف « س » درج شده است ، خبرى از سدر نيست ولى كلمهء سدرن به چشم مىخورد كه به صفحهء 317 ارجاع داده است و وقتىكه من آن صفحه را بررسى كردم ، ديدم از بالا تا پايين صفحه ، كلمهاى از سدرن ديده نمىشود ناچار به فهرست كلمات لاتين مراجعه كرده و ديدم كه سدرن « 1 » در صفحهء 617 است و در فهرست حروف فارسى ، به غلط صفحهء 317 چاپ شده است و آن را تصحيح كردم . سدرن هم هيچگونه ارتباطى با سدر ندارد و يك ماده شيميايى در گياه ديگرى غير از سدر است . در جلد سوم ، نيز در فهرست كلمات فارسى ، كه در صفحهء 853 درج شده است كلمهء سدر وجود ندارد . ب ) تحقيق در كتاب مفردات پزشكى ، تأليف پروفسور پارى در جلد اوّل ، صفحهء 399 ، گياهى به نامهاى سدر سفيد و سدر قرمز وجود دارد كه اصطلاحا ارتباطى با سدر مورد بحث ما ندارد ، زيرا اين دو گياه از كانادا و ايالات متحده
--> ( 1 ) . Cedrene