سيد جلال مصطفوى كاشانى
286
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
نشاطآور است و غمگينى ، افسردگى ، وسواس ، اضطراب و وحشت را در نوراستنيكها و ماليخوليايىها « 1 » از بين مىبرد ؛ خواص آنتىبيوتيك و ضدعفونىكننده دارد و قرحههاى چركى ريه و رودهها را درمان مىكند ؛ ضد زهر است و براى درمان گزيدگى حشرات زهردار و سگ هار تجويز مىشود ؛ در التيام زخمهاى داخلى بدن كه از ضربه پيدا مىشود مؤثر است . درود بىپايان بر يزدان پاك كه چنين گوهرهاى گرانبهايى را با اين همه خواص مختلف و متنوع در دامان طبيعت خلق كرده است و براى شفاى آلام و اسقام دردمندان در دسترس آدميان گذاشته است ، آدميانى كه ديدهء خرد آنها كور است و از عقل و منطق سليم مهجورند و مصداق « صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ » هستند . بادرنجبويه « 2 » از زمانهاى قديم شناختهشده بود و يونانيان نام مليس را به آن داده بودند كه به معناى زنبور است ، زيرا زنبور عسل آن را دوست دارد و با كمال ميل و اشتياق روى آن مىنشيند . ابن سينا آن را بادرنگبويه ناميد ، زيرا برگ آن را اگر بين دو انگشت بفشارند بوى بادرنگ ( ليمو ) مىدهد و معرب آن بادرنجبويه است كه بعدها به همين نام معروف شد . اروپاييان در قرون وسطى كه كتابهاى دانشمندان اسلامى را ترجمه و در دانشگاهها تدريس و تحصيل مىكردند به احترام ابن سينا بادرنجبويه را به نام سيترونل « 3 » خواندند كه از كلمهء ليمو گرفته شده است . ابن سينا گفته بود كه بادرنجبويه مقوى مغز و اعصاب است ، نشاط مىآورد و هوش را برمىانگيزاند و ذهن را تقويت مىكند و براى درمان انواع ماليخوليا ، وسواس و جنون مؤثر است . در قرون وسطى پزشكان اروپا بدون اينكه دراينباره شخصا به مطالعه و تحقيق بپردازند ، عينا اين خواص را پذيرفتند و به آن عمل مىكردند ، تا اينكه در دورهء رنسانس ؛ يعنى ، تجديد حيات علم و ادب در اروپا ، كه دانشمندان بزرگى در فرانسه ، ايتاليا ، آلمان و ساير كشورهاى اروپا از قرن شانزدهم ميلادى به بعد ظاهر شدند ، در هر مورد به بحث و
--> ( 1 ) . Melancoliques ( 2 ) . Melisse ( 3 ) . Citronelle