سيد جلال مصطفوى كاشانى
247
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
است كه فصل سوم آن اختصاص به توصيف گياهان آنتىبيوتيكدار دارد و صريحا مىنويسد : « گياهانى كه عمل آنتىبيوتيكى دارند » « 1 » . و در مقدمهء اين فصل ، مىنويسد بسيارى از گياهان عالى داراى مواد آنتىبيوتيك هستند ، از جمله پروتونمونين « 2 » ها در خانواده آلالهها ( رنونكولاسه ) ، مشتقات گوگردى در خاچيان ( كروسيفر ) و آنتىبيوتيكهاى موجود در خانواده كمپوزه ، بنزونفتوكنيونها و پارانفتوكنيونها كه به مقدار زياد در گياهان عالى وجود دارند و نيز مىنويسد : « در مشتقات گوگردى ليلياسهها ، عامل آنتىبيوتيك عبارت است از دى سولفورد اليل يا آليسين كه مخصوصا در سير يافت مىشود » . وى به عنوان نمونه ، يك گياه آنتىبيوتيكدار به نام هيراسيوم پيلاسلا « 3 » را كه به زبان فرانسوى پيلوسل « 4 » و به زبان انگليسى مواس اير « 5 » و به عربى اذن الفار گويند ، ذكر مىكند و دربارهء آن چنين مىنويسد : مواد عامله ، عبارتاند از يك مادهء آنتىبيوتيك كومارينى ، روغنهاى اسانسيل ( اسانسهاى معطر گياهى ) تانن و فلاونها . و در موارد استعمال اين گياه مىنويسد : در برابر بروسلوزها خاصيت آنتىبيوتيكى دارد و بعضى از اسهالهاى سخت را نيز شفا مىبخشد ، دمكرده آن بهطور غرغره براى ضد عفونى گلو استعمال مىشود . استاد دكتر صادق مقدم ، در كتاب داروهاى جالينوسى ، جلد چهارم ، كه با عنوان داروهاى بيولوژى ، تأليف شده است ، در صفحهء 416 مىنويسد : آنتىبيوتيكهاى گياهان عالى : عدهاى از گياهان عالى نيز خاصيت آنتىبيوتيكها را دارند و مدت مديدى است اطلاع حاصل گرديده كه دمكرده ريشهء جو ، مانع رشد ميكروب و با در محيط كشت مىشود . چنين به نظر مىرسد كه گياهان تيره رنونكولاسه ، مانند آنهمون « 6 » ، رنونكول ( آلاله ) ، كلهماتيت ( طايفه گل ساعت ) قدرت ميكروبكش زيادى دارند . اين گياهان داراى
--> ( 1 ) . Plantes action antibiotique ( 2 ) . Protounemonine ( 3 ) . Hieracium Pillasella ( 4 ) . Piloselle ( 5 ) . Mause - Ear Hauetueed ( 6 ) . Anemone