و در كتاب ذخيره مىنويسد : « آن سر ران را به جانب زندرون كه به تازى انسى گويند ، اندر كشد تا بن ران به سوى بيرون كه جانب وحشى است بازآيد » . و بالاخره ، آخرين مرحله عمل كاپتاسيون « 1 » است كه جراح سر استخوان ران را به جاى خود ، يعنى در كاويته ايتى لوواد مىبرد و در كتاب ذخيره به اين مطلب چنين اشاره شده است : « پس از اين ران به بالا بردارند كه جاى او آنجاست و چون دانه كه برابر جاى خويش آيد به‌جاى بازبرد » . عين اين تفصيل ، براى ساير لوكساسيون‌ها نيز در كتب قديم ديده مىشود . و در تمام اين لوكساسيون‌ها همان كارهايى كه امروزه مىكنند ، جراحان قديم نيز انجام مىداده‌اند ( در دايرة المعارف دراين‌باره مطالبى آمده است ) . در مورد شكستگىها نيز شرح بسيار مفصلى در كتب قديم ديده مىشود . محل شكستگى را در نقاط مختلف بدن معين كرده‌اند ( در دست‌ها ، پاها ، صورت و تنه ) و تغيير مكان‌ها و عوارض حاصل از شكستگىها را شرح داده و براى جا انداختن و در آتل گذاشتن عضو شكسته‌شده دستورهاى دقيقى داده‌اند كه طبق اقرار دايرة المعارف پزشكى ، امروزه تقريبا به همان شيوه عمل مىشود . بالاخره ، تذكر مىدهند كه اگر راه‌هاى معمولى فايده نكرد ، بايد به اتساع دايم متوسل شد . و در شرح كارهاى محمد زكرياى رازى چنين مىنويسند : ماشين‌هايى كه براى معالجهء لوكساسيون‌ها و فراكتورها به كار برده مىشد ، از نوارها و قرقره و وزنه ، به‌منظور اتساع دايم تشكيل مىشده است . 6 - جراحان معروف قديم ايران بعضى از اطباى معروف قديم ايران ؛ از جمله محمد زكرياى رازى ، على بن عباس مجوسى اهوازى و چند نفر ديگر ، هم پزشك بوده‌اند و هم جراح ، ولى معمولا كارهاى جراحى ، مخصوص جراحان بوده و اطبا به اعمال جراحى نمىپرداخته‌اند . در بين جراحان قديم چند

--> ( 1 ) . Coaptation