سيد جلال مصطفوى كاشانى
121
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
اينك كه تأثير مشروبات الكلى ، بهخصوص ، شراب در ايجاد سيروز كبد معلوم شد بايد گفت ابن سينا در كتاب قانون به اين مسئله اشاره كرده و شراب را در ايجاد انسداد شاخههاى ريز وريد باب كه از علايم سيروز كبد است ، مؤثر دانسته است : الشراب الحلو يحدث فى الكبد سددا . يعنى شراب شيرين در كبد ، ايجاد انسداد مىكند . بهطورىكه هماكنون توضيح خواهيم داد امروزه معتقدند كه انسداد شاخههاى ريز وريد باب و وقفه يا كندى جريان خون در آن ، يكى از علل مستعدكننده براى بروز هپاتيتها است كه در صورت مزمن شدن ، سيروزها را به وجود مىآورد . در ليست سموم كبدى ، علاوه بر الكل ، به سيليس كلوئيدال « 1 » نيز اشاره كرديم . طبق آزمايشهاى بهعمل آمده ، معلوم شده است مسموميت تدريجى با اين ماده نيز در بروز سيروز كبد مؤثر است . مىدانيم كه شن و خاك از سيليس و سيليكاتها تشكيل شده است و در گچ و زغال نيز مقدارى مواد خاكى و سيليكات وجود دارد ؛ ابن سينا در كتاب قانون اين مواد را نيز در رديف علل و اسباب ايجادكننده انسداد كبد و سيروز دانسته است و روى گل ( خاك ) بيشتر تأكيد كرده است : « و من الطين خاصه » و زغال و گچ را نيز ذكر كرده است . از اينجا مىتوان فهميد كه نانهاى شندار ، يعنى نانى كه از گندمى به عمل مىآيد كه خوب بوجارى نشده و مقدارى شن نرم در آن باقيمانده است براى كبد مضر و بدون شك ، از عوامل مؤثر براى بروز سيروز است . ابن سينا در كتاب قانون مطالبى در مورد دملهاى كبدى شرح داده است كه پس از ده قرن ، هنوز به قوت خود باقى است و با مندرجات كتابهاى پزشكى امروز كاملا تطبيق مىكند . در جهان كنونى و در شرق و غرب عالم ، هيچ پزشك و شرقشناسى وجود ندارد كه از شخصيت علمى و واقعى ابن سينا آگاه باشد . درحالىكه از قرن دوازدهم تا هفدهم ميلادى ،
--> ( 1 ) . Silice Colloidale