« . . . در سرطان بواسطه آنكه مرض در كمال صعوبت است نادرا نافع مىباشد ، عورتى را سرطان رحم بود در سن بيست سالگى تقريبا ، و فرزند او نمىآمد و اگر حمل مىشد زود اسقاط مىكردند او را بعد از شقيه بليغ بيخ چينى دادند مرض او بالكليه مرتفع شد و فرزند متعدد آورد و بزرگ و كامل شدند » « 37 » در جاى ديگرى از اين رساله عماد الدين مىنويسد كه يك بار موفق به درمان يك معتاد به ترياك با چوب چينى شده است عماد الدين در يك چنين كارهائى تبحر فراوان دارد : « خواجه‌اى از فرزندان خواجه شمس الدين محمد همدانى ، بيست سال تمام به ترياك معتاد و هر روز مقدارى زياد از آن مصرف مىكرد . من دو خوراك چوب چينى از برايش تجويز كردم كه پس از آن به كلى معالجه شد و سلامت سابق خود را باز يافت » انواع بيمارىهاى مختلف از قبيل روماتيسم ، طاسى سر ، و بواسير را بوسيله اين دارو درمان شدنى مىدانستند تا جائى كه خود عماد الدين اظهار تعجب مىكند كه چطور ممكن است يك گياه واحد تا اين حد خواص درمانى متعدد داشته باشد . مولف باب بسيار مفصل دوم را با اين جملات تمام مىكند : « دليل تمام اين خواص مفيد در يك جسم واحد ممكن است متعدد و يا فقط يكى باشد حقيقت اين است كه بىاطلاعى ما از اين دارو به مراتب بيشتر از اطلاعات ما از آن مىباشد ، و ما فقط به امورى واقف هستيم كه مشيت الهى بر آن قرار گرفته باشد . » سپس بابى در چگونگى تهيهء اين دارو براى آنكه خورده ، آشاميده و يا بخور داده شود آمده است ، و بالاخره مطالبى مفصل دربارهء حالت بيمارى كه بايد اين دارو را مصرف كند نوشته شده است و ضمن آن گفته است كه بيمار نبايد هيچ‌گونه ناراحتى روانى داشته باشد ، از آميزش خوددارى نمايد و شير و نمك و ترشى و شيرينى نخورد . در رسالات ديگرى كه راجع به بيخ چينى نوشته شده است و هم‌چنين در قربادين‌هاى آن ايام اين موضوع با تفصيل بيشتر و ذكر جزئيات دقيق‌ترى شرح داده شده است . در پايان مطالب مربوط به بيخ چينى لازم مىدانم از سه رساله ديگر هم كه راجع به اين گياه مطلب نوشته‌اند و مطالبشان واجد اهميت محسوب مىگردد اسم ببرم . نويسندهء اول محمد هاشم بن محمد طاهر تهرانى است كه نويسنده دو رساله درباره بيخ چينى است كه يكى دربارهء خود چوب چينى و ديگرى درباره موارد وابسته به آن مىباشد . رسالهء اول ، كه چندان مفصل نمىباشد عين الحيات نام دارد و شامل يك مقدمه و سه باب است . نيمه اول كتاب به توضيح خواص و موارد استفاده چوب چينى اختصاص داده شده است و كاملا شبيه به كتب و رسالات ديگرى است كه در اين زمينه نوشته شده‌اند .

--> ( 37 ) - استنساخ از نسخهء خطى رسالهء چوب چينى . كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ( مترجم )