شكر و برادهء فولاد درست مىشد . مصرف اين معجون نه تنها به دنيا آمدن پسر را تضمين مىكرد ، بلكه معالج برص نيز بود و جوانى را به افراد مسن باز مىگرداند . در مورد جنسيت جنين و اينكه چگونه مىتوان آن را قبل از زايمان زن تشخيص داد روايتى وجود دارد و نقل مىكند كه روزى مردى يهودى به نزد پيامبر اسلام آمد و از ايشان سئوال كرد كه چگونه است كه جنين زمانى پسر و گاهى دختر مىشود ؟ و پيامبر جواب داد نطفهء مرد سفيد و نطفهء زن زرد است ، و اين دو با يكديگر اختلاط پيدا مىكنند ، حال اگر نطفهء مرد بر نطفه زن غلبه پيدا كرد پسرى به وجود مىآيد و در صورت عكس دخترى ، وقتى مرد يهودى اين جواب را شنيد اظهار داشت كه اين گفتار كاملا درست است زيرا با عقل جور درمىآيد و به محمد ايمان آورد . توفق نطفهء مرد بر زن را منوط به مزاج و تاثير برخى عوامل ديگر مىپنداشتند ، براى مثال معتقد بودند كه در مناطق سردسير و هواى سرد و در ايران به هنگامى كه باد شمال مىوزد نطفهء مرد تسلط بيشترى از خود نشان مىدهد و دليل آن را هم‌چنين ذكر مىكردند كه وقتى هوا سرد است ، حرارت طبيعى بدن به سمت داخل ميل مىكند و در نتيجه نطفهء او گرمتر شده و با كمال قدرت تسلط بيشترى بر نطفهء زن پيدا مىكند . طبيعى است كه عكس يك چنين شرايطى موجب به وجود آمدن جنين دختر مىگرديد . تمام مطالب فوق دربارهء به وجود آوردن جنين با جنسيت مورد نظر بود و شامل آزمايشات مربوط به تعيين نوع آن نمىگرديد اما در اين مورد نيز روش‌هائى وجود داشت كه مىتوانست مورد استفاده قرار بگيرد براى مثال جرجانى به ذكر نشانه‌ها و علائمى مىپردازد كه مىتوانند مبين جنس جنين باشند او مىنويسد : . . . و نرينه در سوى راست بجنبد از بهر آن معنى كه پيشتر ياد كرده آمده است و آبستنى نخست در پستان راست پديد آيد و شير او به قوامتر باشد و اگر قطره‌اى بر آيينه چكانند و به آفتاب دارند همچون قطره سيماب يا دانه مرواريد نمايد و لؤن سر پستان به سرخى كرايد و نبض دست راست ممتلى شود و متواتر بود و هرگاه ايستاده بود و خواهد حركت كند نخست پاى راست جنباند و هرگاه كه برخواهد خواست اعتماد به دست راست كند و حركات چشم راست او زودتر بود و نرينه از پس سه ماه بجنبد و مادينه از پس چهار ماه در جمله احوال زنى كه به فرزند مادينه آبستن بود به خلاف احوال آن بود كه به نرينه آبستن باشد « 1 » . » راه پيچده‌تر تعيين جنس جنين از راه كف‌بينى بود . اگر كف دست زن حامله نرم و لطيف بود جنين او پسر و اگر رنگ پوست آن به سبزى مىزد جنين وى دختر بود . قزوينى از آزمايشى كه با شپش انجام مىگرفت نام مىبرد ، ولى از آنجا كه اين آزمايش بايد با استفاده از شير پستان زن صورت بگيرد ، انجام آن فقط در آخرين هفته‌هاى حاملگى امكانپذير است . اگر خواسته باشند بفهمند كه جنين در داخل رحم يك زن حامله دختر است يا پسر ،

--> ( 1 ) - ذخيرهء خوارزمشاهى كتابخانهء مجلس شوراى ملى