يك نظريهء ديگر نيز اين بود كه جنين « تا زمانى كه تغذيه نكرده است » انسان واقعى شمرده نمىشود چه فقط پس از اين رويداد است كه مىتوان به وجود حيات در وى اطمينان پيدا كرد . مقدسى در كتاب المقنع مىگويد كه اين رويداد در ماه چهارم حاملگى به وقوع مىپيوندد . اين ارقام بدون شك مبتنى بر كشفيات پزشكى و تلفيق آن با گفتارهاى مذهبى است ابن سينا گفته است كه جنين پسر سى روز پس از همبسترى شكل مىگيرد عقيده عمومى بر اين بود كه حركت جنين پس از گذشتن دو برابر مدتى كه از پيدايش آن مىگذشت احساس مىگردد به اين ترتيب به نظر ابن سينا حركت جنين بايد شصت روز پس از فرم گرفتن آن احساس بشود و در نتيجه سقط جنين به هر دليلى كه مىخواست باشد تا ابتداى ماه سوم حاملگى از نظر ابن سينا بلامانع بوده است چه به نظر او تا آن موقع ماهيت جنين بيش از آن كه انسانى باشد غده‌اى بود بدون اينكه واجد حيات باشد و يا آن كه بتوان به تكامل آن به صورت يك موجود انسانى اطمينان داشت پس از اين مدت ابن سينا معتقد بود كه براى اقدام به سقط جنين مىبايست دليل پزشكى وجود داشته باشد . از سوى ديگر مىبينيم كه جرجانى با اين نظريه موافقت ندارد و معتقد است كه پيدايش اندام‌هاى مختلف در جنين لااقل 36 روز و به احتمال زياد 40 تا 45 روز وقت مىخواهد به اين ترتيب حركت جنين پس از 72 تا 90 روز احساس مىشود و بر اين قياس سقط جنين تا يك‌صد و هشتمين روز حاملگى مىتواند مجاز باشد . اگر حركت جنين را معيار انسانى شدن و احراز حق حيات براى آن بدانيم از نظر جرجانى سقط جنين تا آخر ماه چهارم بلامانع است . به‌هرحال اگر تصميم به سقط جنين گرفته مىشد ابتداء از دارو استفاده به عمل مىآمد و اگر دارو موثر واقع نمىگرديد دست به عمل جراحى زده مىشد . ابن سينا از وسيلهء خاصى نام مىبرد كه با كمك آن دهانه رحم باز مىشد و سپس وسيلهء سقط جنين به كار برده مىشد اما بهاء الدوله جريان عمل را با دقت بيشترى شرح مىدهد و مىنويسد : ميلى يا چوبى سخت همچو ميلى تراشيده بتخصيص از بيخ خيارى قدرى در رحم فرستد و يكسر آن را بريسمانى بر ران بسته دارد تا به بالا نرود و اكثر اوقات روز آن را همچنان بگذارد و مبالغه و تعجيل و دفع بيشتر ميل و غيره نكند و برون آن بسازد و يك دو هفته برين نهج مىگذارند تا حيض اندك آمدن گيرد و به آهستگى تمام بگشايد و پاك شود « 15 » . بهاء الدوله اضافه مىكند كه برخىها از كاغذى كه محكم لوله شده و دورش نخ ابريشم پيچيده شده است استفاده مىكنند . اين كاغذ را در آب زنجبيل خيس كرده و سپس در آفتاب قرار مىدهند تا خشك بشود و بعد آن را به داخل رحم خود فرو مىكنند و اگر اين كار موثر واقع نشود آن را درمىآورند و لوله كاغذ ديگرى را كه به همان ترتيب تهيه شده بود به كار مىبرند و اين كار را آن‌قدر تكرار مىكنند تا خونريزى شروع بشود .

--> ( 15 ) - خلاصة التجارب ، نسخهء خطى كتابخانهء مجلس شوراى ملى