است كه در بيمارىهاى زنان مورد استفاده قرار مىگرفت از اين وسيله براى ماليدن انواع ضمادها به داخل مجراى تناسلى زنان و گاهى هم براى سقط جنين استفاده مىشد . يك نوع آبدزدك ديگر هم وجود داشت كه در قرن چهارم توسط عمار بن على موصلى اختراع شده بود . به يك انتهاى اين وسيله يك سوزن توخالى وصل شده بود كه به وسيله آن آب مرواريدهاى رقيق چشم بيرون مكيده مىشد و من تصور مىكنم كه سرنگ‌هاى تزريق زيرپوستى فعلى ابتداء از روى اين وسيله ساخته شدند . آنچه در اين مورد جالب است اين است كه وسيله مزبور بدون آن كه در ساختمان آن تغييرى پيدا شده باشد تا دوران صفويه باقى ماند . رافائل دومان مىنويسد كه در زمان او كحالان اصفهانى از آن استفاده مىكردند و آن را به صورت لوله‌اى منشورى شكل كه دو سر آن باز بود و آلت مكنده در انتهاى آن قرار مىگرفت و يك سوزن با يك سوراخ كه مادهء بيرون كشيده شده از داخل چشم از طريق آن به بيرون ريخته مىشد توصيف كرده است . لوله باريكى به نام نايزه كه اغلب از مس ساخته مىشد نيز وجود داشت كه جهت خارج ساختن آب استسقاء به كار برده مىشد و من شك ندارم كه از آن براى درمان استسقاء بيضه و حتى در صورت ضرورت براى بيرون آوردن ادرار در موقعى كه بيمار شاشبند مىشد نيز استفاده مىگرديد . بهاء الدوله از دستگاه مشابه ولى كاملترى نام مىبرد كه ظاهرا از اختراعات خودش بوده است . آنچه مسلم است اين است كه ساختمان دستگاه مزبور در آن ايام از تكامل زيادى برخوردار بوده است زيرا مىبينيم كه از آن به عنوان اسباب بزل نيز استفاده مىكردند و به اين ترتيب عمل سوراخ كردن سريع‌تر و با درد به مراتب كمترى انجام مىشد برطبق شواهد موجود نايزه همان چيزى است كه بعدا توسط پوتن « 4 » « اختراع » گرديد و به آسپيراتورپوتن « 5 » مشهور گشت . بهاء الدوله در شرح اين دستگاه چنين مىنويسد : شخصى را استسقاى زقى بود و شكم بغايت بزرگ شده ، مرض استحكام يافته و از راه رفتن باز مانده بود و بر دو كانجه خفته ، ناگاه از آنجا فرو افتاد و شكم او بطركيد و تمامى آب‌ها برفت جراحى را بياوردند و شكم او بدوختند و آن جراحت روئيد و او نمرد و صحت يافت و اين از عجايبهاى عالم است و مرا چنان مىنمايد كه همچنان در حين ريخته شدن ريم قرحه به فضاى شكم مقرر كرده‌اند كه اندر كش‌ران راست پوست را بشكافند و صفاق را بسنبند و به نايزه آن ريمها بيرون كنند و اينجا نيز اولا آن بود كه چون از ديگر علاجها نفعى نيابند همين نوع عمل كنند و بعضى اطباء نيز اين تجويز كرده‌اند در مردم بزرگ كالبد و اين نيز وقتى توان كرد كه آب ميان ثرب و صفاق بود ليكن در داخل ثرب باشد از اين ممر بگشايد و آن را از محل ديگر از شكم تواند گشادن كه بروتر عضله نيوفتد و اندك سوراخى در ثرب شود و برودها آفتى نرسد و اگر نايزه از پولاد تصنيف كنند كه سر او بغايت باريك و تيز باشد و سوراخ ميان آن بغايت تنگ بود و بر سر ديگر آن انبانجه بندند تا هوا بدرون نرسد و شكم و ثرب را بدان بسنبند نافع بود و مضرتى نرسد .

--> ( 4 ) - Potain ( 5 ) - Potain Aspirator