عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
52
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
( كتاب التعريف بصحيح التاريخ ) و در آن كتاب وفيات زمان خويش را مرقوم داشته ( رساله در نفس فلكى ) ( كتاب در معده و امراض آن ) ( كتاب طب لفقرا ) ( كتاب ابدال الادويه ) ( كتاب در فرق ما بين امراضى كه اسباب آنها مشتبه و اعراض آنها مختلف است ) ( كتاب در تحذير از فصد بدون حاجت ) ( رساله در زكام ) ( رساله در نوم و يقظه ) ( رساله مجربات در طب ) ( مقاله در مرض جذام ) ( كتاب الخواص ) ( كتاب نصايح الابرار ) ( كتاب در اسباب مولدهء وباى مصر ) ( رساله در استهانت موت ) كه براى بعضى از دوستان خود نوشته ( رساله در اوجاع مقعده ) ( كتاب المكلل ؟ ؟ ؟ فى الادب ) ( كتاب بلغه ) در حفظ صحت ( مقاله در حمام ) صاحب جمال الدين قفطى كويد كه آن حكيم را كتابى ديدم در طب كه ( قوت المقيم ) نام داشت كه در بيست مجلد تحرير شده بود ولى اين كتاب در فهرست مؤلفات او به نظر نيامد * كشاجم شاعر معروف در مدح كتاب زاد المسافر احمد بن الجرار كويد * ( رأيت على زاد المسافر عندنا ) * * ( من الناظرين العارفين زحاما ) ( فاحمد افعالا لاحمد لم تزل ) * * ( مواقعها عند الكرام كراما ) 2 1 ابن جزلة الطبيب النصرانى هو يحيى بن عيسى بن على بن جزله از اطباى مائه پنجم هجرى و در ايام خلافت المقتدى بامر اللّه بيست و هفتم خليفهء عباسى بمزاولت اعمال طبيّه اشتغال داشته و اين حكيم هنرمند در محضر ابو الحسن سعيد بن هبة اللّه كه ترجمهاش عنقريب بيايد و هم از نصاراى كرخ صنعت طب آموخته و علاوه بر تميّز او در اين علم شريف در فنون ادبيّه و حسن خط نيز مهارتى بكمال داشته و در سنه چهار صد و شصت و شش از آيين نصرانيّت عدول و قبول اسلام نمود صاحب طبقات در ذيل ترجمهء اين حكيم نويسد ( و كان يكتب خطا جيّدا و قد رأيت بخطه عدة كتب من تصانيفه كان نصرانيا ثم اسلم و الف رسالة فى الردّ على النصارى ) غريغوريوس طبيب مسيحى كه از رجال مائه هفتم و از حكماى دربار هلاكو بوده در ترجمه ابن جزله و در سبب اسلام او كويد ابن جزله طبيب نصرانى پس از آنكه علم طب را از نصاراى كرخ تحصيل كرده و در آن فن بپايهء كمال رسيد به خيال تعلّم منطق افتاد و چون در ميان علماى