عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

329

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

بسر آمد ( كتاب المدخل ) ( كتاب الزيج ) ( كتاب الألوف ) ( كتاب المذاكرات ) از تأليفات آن حكيم خردمند مىباشد * 1 جمال الدين الاقصرائى الطبيب « 4 » - اين فيلسوف هنرمند از نسل امام فخر الدّين رازى بوده بنا بقول قاموس الاعلام پدر جمال الدّين نوادهء فخر رازى است در بعضى از كتب تواريخ نام او را ( محمد بن محمد بن محمد بن فخر الدّين الرازى ) ضبط نموده‌اند در علم حكمت و طب و علوم ادبيّت خبرت زياد داشته وفاتش بعد از سنه هفتصد و هفتاد اتفاق افتاده شرح كتاب موجز القانون كه مشهور بشرح اقصرائى و از اجل كتب طبيّه و تاكنون در ميان اطبا مشهور و متداول است از تأليفات آن طبيب لبيب است و نيز حواشى بر كشاف و شرح بر ايضاح دارد « 5 » * 2 1 جمال الدين بن ابى الحوافر الطبيب - هو عثمان بن هبة اللّه بن احمد بن عقيل المكنى بابى عمرو و المشهور بابن ابى الحوافر * طبابت و امر معالجت ملك عزيز عثمان بن ملك ناصر صلاح الدين پادشاه مصر بوى اختصاص داشت و هم از جانب سلطان مزبور رياست اطباى آن ديار بوى محوّل بود بعد از آنكه ملك عزيز در سال پانصد و نود و پنج ( 595 ) هجرى وفات كرد حكيم مزبور زمانى در خدمت ملك كامل محمد بن ابى بكر بن ايّوب بسر برد سال وفاتش به نظر نرسيد * 2 1 جمال الدين بن اثردى الطبيب - هو ابو الحسن على بن ابى الغنايم سعيد بن هبة اللّه بن على بن اثردى * از اطباى مشهور اواخر مائه ششم هجرى است همام الدّين عبدى شاعر در مدح آن طبيب اريب اشعار نغز دارد كه دو بيت اوّل آن اين است *

--> ( 4 ) اقصرائى نسبة الى آق سراى ( آق ) بمعنى سفيد و ( سراى ) بمعنى قصر است يعنى قصر سفيد و آن اسم شهرى است از ولايت ( قونيه ) و بدين سبب است كه بعضى بسين مهمله ضبط كرده‌اند كذا قال المحدث الدهلوى ( لمؤلفه ) ( 5 ) صاحب قاموس الاعلام كويد جمال الدّين اقصرايى از اعاظم علماى روم است در عهد دولت غازى خداوندكار سلطان مراد خان بن اورخان در شهر آق سراى از ولايت ( قونيه ) در مدرسهء معروف به ( سلسله ) مرتبهء مدرسى داشت و در حلقهء تدريس او جم غفيرى از حكما جمع مىشدند و شاگردان او سه طبقه بودند فرقهء در حين ذهاب بسوى مدرسه و طبقهء در خارج مجلس درس و عدّهء در داخل محفل كلمات آن حكيم را استماع مىنمودند و براى تقليد بر حكماى قديم يونان بر صنف اوّل مشائيّون و به قسم دويم رواقيّون نام نهاده بودند ( لمؤلفه ) *