عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

202

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

زمان و در طرز معالجات طريقهء دارد كه مقبول اطباى حاليّهء فرنگستان است * كويند آن حكيم در معالجات بعضى امراض استعمال ماء بارد مىفرموده و اين طبيب را ( بيشنوس ) نيز نامند و اين اسم مأخوذ از بىثينيا است كه اسم محلّى است كه طبيب مزبور آنجا متولّد شده * صاحب قاموس الاعلام كويد طبيب مزبور تولدش در شهر بروسه در قرن دويم پيش از ميلاد و وفات او نود سال قبل از ميلاد اتفاق افتاده و از آثار متفرقهء آن حكيم بعضى را در قرون اخيره در بلاد فرنك منتشر نموده‌اند * 2 1 اسقليبيوس الثانى از اولاد اسقليبيوس اوّل و از اكابر فلاسفهء يونان است و او را بر تمام فنون حكمت بصيرت بوده خاصه در فن طب كه از ديگر علوم برترى داشت چنانچه در مقدمهء ثانيهء اين كتاب مذكور افتاد بناى معالجات آن طبيب اريب بر قياس و تجربه باهم بود و او ششم طبيب است از اطباى ثمانيهء مشهورهء مذكوره در مقدمهء كتاب كه بناى طب نهاده‌اند و چنانچه مذكور گشت بقراط حكيم مشهور پيش اين طبيب هنرمند تلّمذ نموده و زمان او چهار صد و هفتاد سال ( 470 ) پيش از ميلاد حضرت مسيح على نبيّنا و آله و عليه السلام بوده است يك‌صد و ده سال زندكانى كرد كتابى و تأليفى از وى در دست نيست و اكر هم بوده برمز و كنايات نوشته چه كه در زمان او طب مدوّن نشده بود * 2 1 اسكندر الافروديسى الدّمشقى Alexander d'Aphrodisie در علم حكمت و فلسفه و طب در عصر خود حكيمى نام‌بردار بوده و همواره در مجلس درس وى طلاب علوم بمباحثهء فنون حكميّه اشتغال داشته‌اند و آن حكيم معاصر است با جالينوس طبيب مشهور چنانچه صاحب طبقات تصريح بر اين مطلب نموده و در ذيل ترجمهء آن فيلسوف كويد ( و انه راى جالينوس و اجتمع معه و بينهما مشاغبات و مخاصمات و كان يلقب جالينوس رأس البغل ) و نيز در كتاب مختصر الدّول در ذيل حكماى عهد سلطنت ( طيطوس ) قيصر روم نويسد ( و مما اشتهر عند الناس فضيلة فى هذا الزمان اسكندر الافروديسى شارح كتب ارسطو طاليس و قد جرى بينه و بين جالينوس محاورات عديدة و كان يسمى جالينوس راس البغل لقوّة رأسه فى البحث ) پس بعضى از معاصرين