عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
151
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
طبابت ملك كامل اشتغال نمود وفاتش در سنه ( 644 ) ششصد و چهل و چهار هجرى اتفاق افتاد * 2 1 ابو الفضل اسماعيل بن ابى الوقار حكيمباشى مخصوص ملك عادل نور الدّين محمود بن زنكى بوده در سنهء اربع و خمسين و خمسمائة ( 554 ) در شهر حلب وفات نمود ( و له كتاب فى قانون الاستفراغات ) 2 1 ابو الفضل بن عبد الكريم هو مؤيد الدّين ابو الفضل محمد بن عبد الكريم بن عبد الرحمن الحارثى المشهور بالمهندس * بجهة كثرت معرفت وى بر علم هندسه معروف بمهندس شده حكيم مزبور در شهر دمشق متولد و هم در آن بلد نشو و نما يافته در به دو امر با شغل نجارى معاش خود را مىكذرانيد و در آن صنعت چنان مهارت داشت كه آلات و دروبى كه وى مىساخت به خوبى مشهور و بر بلاد بعيده حمل مىكردند * آن مرد دانا بجهة تكميل صنعت خويش بر علم هندسه رغبت كرد و كتاب اقليدس را شروع به خواندن نمود در حل اشكال آن كتاب چنان ساعى بود كه هر صباح كه از منزل بدكان خود مىآمد در عرض راه شكلى از اشكال كتاب اقليدس را حل و حفظ مىكرد تا آنكه كتاب اقليدس را بالتمام حفظ نمود سپس شروع بمجسطى كرد و آن كتاب را نيز بپايان رسانيد چون لذت علم را فهميد و حلاوت آن را چشيد از صنعت نجارى دست كشيده به تحصيل علوم پرداخت هيئت و علم نجوم را در نزد ( شرف طوسى ) ياد گرفت پس ميل بعلم طب نمود و در آن اوقات ( ابو المجد محمد بن ابى الحكم ملقب بافضل الدوله ) كه ترجمهاش در اين كتاب در ذيل پدرش ابى الحكم و هم در محل خويش مسطور گرديده در شهر دمشق سرآمد اطبا بود ابو الفضل مدتى بمجلس درس وى حاضر گشت در علم و عمل طب مهارتى حاصل كرد كه باعث حيرت همكنان گرديد و در خدمت استاد رنجها برد چنانچه شانزده كتاب جالينوس را بالتمام خوانده و هم به خط خود بنوشت و در مزاولت اعمال طبيّه چنان اشتهار يافت كه معالجهء بيمارستان كبير دمشق بوى مفوّض گشت و تا آخر عمر در آن بيمارستان بمعالجهء مرضى اشتغال داشت و در سنه تسع و تسعين و خمسمائة ( 599 ) بعد از هفتاد سال