عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
92
معرفة السموم ( فارسى )
اسپانيول باروپا داخل كرديد و بعقيدهء اطبّاى قديم ايران قسمى از ماهيز هرج است او از اين نبات جوهرى كشند كه نيگوتين نامند كه سمّيت ان بمراتب اقوى از خود تنباكو است و ان دهنى است فرّار و محلول در اب و الكل و اطر و كل فورم و در حين تركيب با حامضات توليد املاح متبلوره نمايد و از مجاورت هوا بسبب جذب اكيژن غلظت و كثافت بهم رساند و سمّيت ان بحدّى است كه تبخير يك قطرهء از ان بجهة فساد هواى يك اطاق كافى است و اين جسم چون فرّار است از بشرهء سالم نيز تواند مجذوب شود . چون تنباكو از داخل در معالجهء بعضى امراض داخلى و از خارج بطور تغسيل در برخى از امراض جلدى و هم مداومت كشيدن ان در تمام ممالك شايع و هم جويدن برك ان و انفيهء غبار ان در بعضى بلاد معمول است لهذا مسمومى حادّ و مزمن اقسام استعمالات آن را بيان خواهيم نمود .