علم ترياق مخصوص از براى انها پيدا نشده بلكه تكليف معالج منحصر برفع عوارض و بعضى تدبيرات طبّى و در برخى استعمال ضدّ انها است . ملاحظهء چهارم در اختلاف سموم و مضارت اثر انها بسبب ورود بر بدن از راههاى مختلفه - سابقا مذكور افتاد كه ورود سمّ بر بدن از چهار راه ممكن است و الحال ذكر مىكنيم كه برخى از سموم شرط اثر كردن ان در بدن دخول ان از راه معيّنى است كه اكر از راه ديكر وارد بدن شود اثر سمّى از ان ظاهر نخواهد شد اين قسم سموم اغلب سموم ويروسى و بعضى از سموم حيوانى غير ويروسى است مثل اينكه راه اثر سمّ مار منحصر به زير جلد است كه اكر كسى به قدر يك مثقال از غدهء سمّ مار اخذ نموده به هيچ وجه متأثر نكردد بر خلاف اكر نيشى را الوده بان سمّ نموده بعضوى از اعضاى خود فرو برد به عين اعراض ماركزيدكى بروز خواهد نمود ( پولاك ) .