ميرزا علي خان ناصر الحكماء
39
حفظ صحت ( فارسى )
مىشود و ان اكر نباتى باشد مطلقا در شير تاثير نمايد چنان كه موادّ دوائيّه و سمّيّه كه در نباتات موجود مىباشند پس از تغذيه مقدار عمدهء از انها در شير وارد كردد و اكر معدنى هم باشند اكثرى از انها در شير مشهود شود مانند يد و يدور دوپطاسيوم و به همين جهة است كه مىتوان بوساطت خورانيدن يدور دوپطاسيوم به انسان يا حيوان شير يد و يدور دوپطاسيوم دار بدست اورد اسيد ساليسيليك و ارسنيك و تركيبات ان كه سم الفار باشد و جيوه و تركيبات ان مانند كلمل و داراشكنه و كنهكنه هم بنهج مزبور در شير وارد كردد و الكل اكرچه در شير وارد نمىشود اما صفات آن را ضايع مىكند چون معلوم شد كه بطريق مذكور مىتوان بوساطت تجويز ادويّه بمرضعه شير را دوائى و سمّى نمود پس معلوم مىشود كه عامل و سبب بعضى امراض مىتواند كردد و لبن ممرض بسازد چنان كه مطبقه و سلّ و سيفيليس ( داء افرنجيه ) ممكن است بدان واسطه سرايت نمايند ولى بايد دانست كه عصير معدى تا درجهء سميّت آن را مرتفع مىنمايد بعلاوه برفرض ورود استعداد مزاج هم در تاثير سمّ مدخليت تامّه دارد چه اكر مزاج مستعدّ نباشد تخميست بدون زمين و هركز ثمر نياورد چنان كه در علل عامّه و امراض وافده مشهود مىشود كه بعضى با وجود وفور تخم مرض بمناسبت عدم استعداد