ميرزا علي خان ناصر الحكماء
36
حفظ صحت ( فارسى )
شده و بنابراين هزال و سوء هضمهاى مختلفه و انواع اسهال نتيجه كردد پس هميشه بايد ملاحظهء معده را كرده و بجهة غذا اوقات معيّنى قرار داده و دقّتهاى لازمه را به كار برند زيرا كه اين عمليست كه متدرّجا منشا اصلى حيات مىباشد ( 2 ) آنكه بايد ملتفت عمل هضم بود زيرا كه بسيارى از مردم همينكه غذا را خورده فورا مشغول به كار خود مىشوند اعمّ از آنكه انكار از اعمال شعوريه باشد مانند تحصيل علوم يا از مشاغل جسمانيّه ولى هريك از دو نوع عمل مذكور استراحتى را كه بدن بجهة هضم معوى لازم دارد از ميان برده و اعمال دماغيّه و رياضات جسمانيّه قواى بدنيّه را از كارخانهء هضمى منصرف نموده و لهذا عمل هضم مختل و يا با هزار زحمت بانجام خواهد رسيد بنابراين پس از هر غذائى بدون آنكه حركات شديده بجا اورند بايد استراحتى كه متناسب با ان باشد كرده و در ان ضمن خود را مشغول بكردش و صحبتهاى متفرّقه و روزنامه و غيره نمايند و چون بدن محض آنكه تمام همّ خود را صرف اين عمل عمده كه منشا مرمّت قواى بدنيّه است نمايد باهتمام تامّه احتياج دارد پس بايد اسباب اغتشاش آن را فراهم نياورند فصل اوّل در شرح اغذيه اغذيه عبارتند از موادّى كه چون وارد بدن شوند به مصرف مرمّت رسند و بدل ما يتحلّل ان كردند يا به مصرف احتراق و قوّت و منقسم به دو قسمت شوند ناقص كه مرمّت بعض بدن را كند و كامل كه حاوى تمام اجزاى