زين العابدين خان قاجار قوانلو / ميرزا محمد درجزيني همدانى
10
خلاصة الحكمة ( فارسى )
اين دكتر از استعمال اين سرم در امراض مذكورهء فوق نتايج نيك بدست آورده عصارجات و شيرهاى عضوى شيره بيضه - از مخترعات ( برونسكالت ) و ( ارسوموال ) در انمى و اختلال حركات و جنون و و با و سلّ ريه و جذام و پيرى و ذيابيطس قندى و عدم ماسكهء ادرار و مرض پاركانسن و سوء القنيه حمّاى اجامى و امراض عضوى استعمال مىكردد اعلاترين مقدار قدر شربتش از 5 تا 6 كرم است و حدّ وسطش 2 تا 4 كرم و كمترين مقدار او يك كرم است اين شيره را بايد با قدرى آب مقطّر صاف جوشيده مخلوط نمايند و بعد تزريق كنند بجهة اينكه از تزريق خالص بىاب اين شيره اغلب ورم مجارى لنفيّه حاصل مىشود على اىّ حال مقدار دوا منوط بصوابديد طبيب است و اغلب در ضعف عصبانى و اختناق رحم و داء الرّقص و وجع عصبانى همهروزه مقدارى از اين شيره را تزريق كنند و فقط در پيران نسبت بضعف انها هرچند روز يك مرتبه برحسب استعداد انها در مدت روز 5 تا 6 كرم تزريق نمايند و در تصلّب رشتههاى جدارى و خلفى نخاع بايد تا 3 و 4 هفته و بيشتر مداومت نمايند اكرچه اثار بهبودى در مريض موجود نباشد شيره بانقراس ( لوز المعده ) - اين شيره در بعضى از اشكال ذيابيطس و مخصوصا در ذيابيطس مضعف كه موسوم بذيابيطس بانقراسى لانسر مىباشد مستعمل است شيرهء غدّه درقى - اين شيره در گواتر اگزافتالمى ( بازدوّ ) يا مىكزدم استعمال مىكنند طريقهء اخذ اين شيره - جسم درقى كوسفند را قطعهقطعه كرده و در مقدار مساوى خود كليسيرين تا 24 ساعت صلايه كنند و با محلول اسيدفنيك 10 در 100 به قدر كافى مخلوط نمايند و صاف كرده خشك كنند ( مقصود از خشك كردن شيره يا غيره اينست كه انها را در حمامهاى مختلف الحراره جوشانند تا ميكربهاى عفونى انها معدوم شوند ) مقدار شربت اين شيره در هفتهء 3 تا 4 سانتيمتر مكعّب است