ظاهر مىشود چنان كه ذهاب فضارت و بياض موى بران دلالت دارد ليكن قصور در قوت بوجه كمال ظهور نمىكند و اين سن قريب‌ست به شصت سال و غلبه مىكند سردى و خشكى درين عمر غلبه برد بنا بر نقصان حرارت غريزىست و غلبه يبوست بنا بر قلت رطوبت چهارم سن انحطاط با ظهور ضعف بيّن و آن سن شيخوخيت نيز گويند و حدش تا آخر عمرست و غالب مىشود برودت و يبوست و رطوبت غريبه درين سن وجه غلبه برد و يبس درين سن نيز همان‌ست كه در كهولت گفته شد يعنى صلابت عظام و خشكى جلو دوال بر استيلاى برد درين دو سن‌ست امّا غلبه رطوبت غريبه در شيخوخيت بهر آنست كه هاضمه درين سن بواسطه ضعف حرارت و غريزى ضعيف مىشود و بدان سبب رطوبت فضليه در بدن بيشتر پيدا مىگردد و همه اعضا را ترطيب مىدهد نه ترطيبى كه بر سبيل تغريز در جوهر سرايت كرده باشد چنان كه در صبيست بلكه بر سبيل غير اختلاط بشدت و رطوبت صبيان را به رطوبت شاخ سبز نسبت داده‌اند و رطوبت شيخان را به رطوبت چوب خشك كه در آب تر كرده باشند و درينجا رطوبت بجوهر شى نفوذ نمىكند و با وجود امتزاج تميز اجزاى يابسه از اجزاى رطبه مىتواند شد بخلاف چوب سبز كه در وى اين امكان ندارد انتباه رطوبت غريبه مزيد جفاف اعضاى اصلىست بهر آنكه رطوبت مذكور بر اعضاى مزبور محيط مىباشد و ازين سبب منع غذاى آن مىنمايد على ما ينبغى و حال آنكه خود شايستگى غذا ندارد زيرا كه فضلىست پس ؟ ؟ ؟ در تزايد مىشود تا كه كار باتمام مىرسد فائده [ در علايم رنگ‌ها ] موت باصطلاح حكما بر دو گونه‌ست طبعى و اخترامى طبعى آنست كه رطوبات اصلى صرف شود و بالضرور موت واقع شود و اخترامى آنست كه اگرچه رطوبت و حرارت غريزيه بر حال باشد اما از اسباب خارجيه چون قتل و و حرق و غرق و امثال آن و از امور داخليه چون سمّ و امراض مهلكه و جز آن موت واقع شود و اخترام بخاء معجمه بمعنى قطع‌ست و اين قسم موت را غير طبعى نيز گويند و پوشيده نماند كه آنچه از تقدير اسنان گفته شد بنا بر اكثريه است و الا در بعضى از امكنه در سى سالگى شيخوخيت رو مىنمايد و در بعضى ديگر تا شصت سال شباب مىباشد على حسب حال الاقاليم ؟ ؟ ؟ ابا الوان اعنى رنگ‌ها [ رنگ سفيد ] پس رنگ سفيد از بلغم‌ست زيرا كه بلغم سفيدست هرگاه او غالب آيد رنگش بر جلد ظهور مىنمايد