قدرت احمد بن حافظ

16

بهج الحذاقت ( فارسى )

غليظ صالح الكيموس تخم‌مرغ نيمبرشت و مثال غليظ كثير الغذا ردى الكيموس گوشت گاو و بط و مثال لطيف كثير الغذا فاسد الكيموس مانند شش و مثال غليظ قليل الغذا ردى الكيموس گوشت خشك و مثال معتدل كثير الغذا احسن الكيموس مانند كرنب و مثال معتدل قليل الغذا صالح الكيموس مانند شلغم و مثال معتدل قليل الغذا فاسد الكيموس مانند جوز و اللّه اعلم بالصواب ف [ آب تنها غذا نمىشود و استعمال آن بنا بر ترقيق غذاست ] بدانكه آب تنها غذا نمىشود و استعمال آن بنا بر ترقيق غذاست و طبخ و بدرقه آن تا نفوذ كند در مجارى ضيّفه و سومى از سته ضروريه حركت و سكون بدنى است و حركت بر چهار نوع بود يكى حركت كمّى مانند تخلخل و تكاثف دوم حركت كيفى مانند گرمى و سردى سوم حركت مكانى مانند از جائى به جائى رفتن چهارم حركت وضعى اى تغير اجزاى متحرك بسوى خارج يا داخل و اختلاف حركت بشدت و ضعف و كثرت و قلت و سرعت و بطور مىباشد پس سريع قوى قليل گرمى بسيار مىكند از تحليل بطى ضعيف كثير عكس آن زيادتى حركت و سكون مبرد است و سكون معين بر هضم‌ست و حركت بر انحدار غذا و چارمى از سته ضروريه حركت و سكون نفسانى است مانند خجالت و غم و فرح و خوف پس حركت نفسانى را حركت روح لازم‌ست ايا بسوى خارج بدن دفعة چنانچه وقت غضب اندك‌اندك چنانچه وقت فرح و لذت معتدل و يا بسوى داخل دفعه چنانچه وقت خوف شديد يا بتدريج چنانچه وقت غم اندك و خوف قليل و يا بسوى داخل خارج هر دو چنانچه وقت خجالت و ازين حركت لازم است گرم شدن چيزى كه بسوى او حركت واقع شود و سرد شدن چيزى كه از جانب او حركت بوقوع آمده و زيادتى ازين حركت قاتل است و زيادتى سكون ؟ ؟ ؟ پنجمى از سته ضروريه خواب و بيدارى است و خواب مشابه سكوتست و بيدارى مشابه حركت و خواب فروميبرد روح را داخل بدن پس سرد مىكند ظاهر بدن را و لهذا در خواب حاجت جامه بسيار مىشود و افراط خواب مرطب است و هرگاه كه خواب بدن را از غذا خالى يابد سرد و خشك مىكند آن را پس گرم مىكند و اگر يابد خواب خلط يا غذاء غير مطيع هضم را پراكنده كند آن را پس سرد نمايد بدن را و بيدارى مفرط ضعيف مىكند دماغ را و بد مىسازد و هضم را به تحليل قوت و گرسنه مىكند به تحليل ؟ ؟ ؟ بارد و خفتن در روز بكثرت بدست بحسب عادت و به قدر غيلوله چرا كه نوم روز بكثرت رنگ بدن برگرداند و طحال را مضر است و دهن را بدبو مىكند و سست مىنمايد قوى نفسانيه را و دهن را كند مىكند و اگر عادت خفتن روز باشد ترك