شمس الدين احمد

2

خزائن الملوك ( فارسى )

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم خزانهء دوم در تشريح اجناس و انواع امراض بدنيه و اسباب و علامات آنها و در ان شش صندوق است صندوق اول در امراض اطفال صندوق دويم در امراض جوانان و پيران مشتمل بر تركيب انسانى فردا فردا از سر تا پا صندوق سوم در بيماريهاى صعب ظاهر بدن صندوق چهارم در حميات صندوق پنجم در جراحات و قروح و ضربه و سقطه و غير آن صندوق ششم در بيماريهاى بثورات و دماميل و ديگر امراض جلديه نخستين صندوق اول در امراض كه مخصوص به اطفال است يا بيشتر به اطفال عارض شود ريح الصبيان و حليته غنى عن البيان بقول حكيم صادق عليخان آنست كه ريح غليظه يا رطوبات غليظه داخل سر اطفال جمع آيد و تمدد و نفخ شيون سر حادث شود و شاه ارزانى و شارح حدود الامراض گفته كه ريح غليظه بنا بر شدت تمدد شيون سر را بكشايد و ازآن‌رو ببطون شريفهء دماغ طفل آسيبى رسد و حالتى شبيه به حالت صرع دست دهد و بعضى بر آنند كه قسمى از صرع است كه ام الصبيان و فزع الصبيان و ام الشياطين ويرا نيز نامند و بعضى ام الصبيان را مخصوص داشته‌اند بصرعى كه با تپ محرق افتد و بعضى حالت مذكوره را اگر بتواتر افتد ام الصبيان خوانند و الاريح الصبيان نامند و بالجمله علامتش آنست كه دفعة واقع شود و طفل را بيهوشى افتد و دست و پايها را مىپيچد و كف بر دهان مىآرد پس حرارت و برودت ملاحظه كرده تدارك بايد نمود عطاش بضم عين مهمله و طاى مهملهء مفتوحه مع الالف