و صفاى قاروره و پيوسته به زمين نگريستن و بشئ واحد چشم وا كردن بمدّت دراز و چشمها فرورفتن و قبل از حدوث مرض بيدارى وافر كشيدن و افراط فكر و سربرهنه در آفتاب گرديدن و اغذيهء ضارهء دماغ بكثرت خوردن باشد و روفس گفته كسانى كه آنها را ماليخوليا در موسم ربيع برخيزد فساد در دماغ آنها نباشد ليكن خون عروق اوشان سوداوى بود كه درين موسم انتشار يابد و تا دماغ برسد ماليخولياى مراقى قال حكيم على فى شرحه المراق بتشديد القاف جمع مرق اسم مكان من الرقة سمى بها المواضع الرقيقة الجلد من البطن التى يقال لها بالفارسية نرمهء شكم و قال فى الصراح المراق بتشديد القاف من الارقاق تنگ جاهاى شكم لا واحد له و ماهرين فن تشريح گفته كه مراق بكسر ميم و تشديد قاف نام غشائىست كه زير جلد محسوس شكمست و زير آن صفاق و زير آن پردهء شربست كه بر معده و جگر و طحال و امعا محيطست و قال ويوقلس سبب الماليخوليا المراقى حرارة شديدة فى الكبد و العروق الدقاق التى يصرف الغذاء منها الى الكبد فيحرق الدم و يجعله سوداء و يندفع الى الطحال ثم منه الى فم المعدة و تحدث اللذع و الحرقة و النكاية و الافكار الروية و قال الشيخ الماليخوليا المراقى اكثر ما يكون بشدة حرارة المعدة و انسداد طريق الغذاء الى البدن فيرجع و يحتبس فى نواحى المعدة و محققين نگاشته‌اند كه ماليخولياى مراقى آنست كه مادهء سودا يعنى خلط حاد سوداوى در معده يا در ماساريقا يا در طحال يا در مراق جمع مىشود و ابخرهء مظلمه از هر عضو كه محلّ مادهء مذكوره باشد تصاعد كرده بدماغ رسيده احداث مرض مىكنند و باعث اختلال حواس و خيالات فاسده مىشوند و از آنكه مادهء مذكوره در هر عضوى از اعضاى مشرحهء بالا چون متمكن شود نفخ در پردهء مراق واجب مىكند مرض مسطور را بلفظ مراق منسوب ساخته‌اند و به جهت لزوم نفخ ماليخولياى نافخه و نفخهء مراقيه نيز گويند و بعض از محققين گفته كه در قعر معده ورم سوداوى بهم رسد و از ان ابخرهء مظلمه بجانب قلب و دماغ متصاعد شوند و احداث مرض كنند و فاضل الاطبا جالينوس « 1 » و شيخ الرئيس متفق‌اند كه علّت ماليخولياى مراقى عقب تخمه و فساد هضم ازدياد پذيرد و علامت كلّى علّت مسطوره كما صرح به الشيخ فى القانون و المحققون من الاطباء ثقل مراق و منجذب شدن آن به طرف بالا و خبث نفس و درد ميان هر دو شانه بسبب مشاركت فم معده سيما پس از هضم طعام و كرب و قلق و تنگى سينه و جشاى حامض و تهوع از جهت كثرت بلغم و بزاق رطب و قرقره و گاهى قذف بلغم مرارى و گاهى قذف بلغم حامض ضرس و جوع مفرط بواسطهء ريختن سودا بر فم معده و احساس تصاعد ابخره و در حين آن دريافتن حرقت لهات و حنك و تلهب معده و حلق هرگاه احتراق شديد بود مىباشد قطرب بقاف و طا و راى مهملتين و موحده بر وزن قنفذ نوعيست از ماليخوليا كه حركات صاحبش سريع و مختلف و بلا نظام باشد و مريض بغايت ترش‌رو بود و در يك جا بيش از

--> ( 1 ) ( 1 ) قال جالينوس العلة المعروفة بالمراقية يقوى ؟ ؟ ؟ و قال الشيخ فى القانون ؟ ؟ ؟ و هذه العلة مع ؟ ؟ ؟ فساد ؟ ؟ ؟