شمس الدين احمد

134

خزائن الملوك ( فارسى )

و ماميثا و سنبل و اشنه و صبر و امثال آن و از حيوانات مشك و مرارهء شبوط و غير آن دومى حفظ صحت اذن براى حفظ صحت اذن از دخول آب و ريگ در صماخ گوش و از اصوات هائله و صداهاى كريهه احتراز بايد داشت و ترنم خوش الحان گوش بايد كرد و گفته‌اند كه تقطير دوسه قطرهء روغن بادام تلخ فاتر در سوراخ گوش هر اسبوع از قرحه و بثره و رياح مصون دارد و يوحنا گفته كه هركه وقت نوم پنبه در صماخ گوش نهد از اكثر عوارض اذن محفوظ باشد و بعد از فراغ غسل با پنبه يا پارچهء نرم تنظيف رطوبات از گوش كنند و بعضى گفته كه در هفته يك مرتبه تقطير شياف ماميثاى در سركه سائيده با روغن بادام تلخ آميخته حافظ صحت اذن‌ست و اگر وسخ در منفذ گوش متحجر شود و بميل گوش كاو برنيايد در شب پنج شش قطرهء روغن كنجد فاتر در گوش چكانند و صبح بحمام رفته گوش بر سطح گرم فضاى حمام نهند تا وسخ مضمحل شده خروج يابد يا به ورق محلول در خل تقطير كنند و سوراخ گوش بر بخار آب گرم بدارند پس با پنبهء بر سر ميلى پيچيده بتدريج برون آرند و تدبير ديگر عوارض از معالجات جويند سومى حفظ صحت انف براى حفظ انف از اهويهء حاره و بارده و استشمام عفونات مسالخ و مقاتل و مزابل و استعمال مقرحات و مخشنات و مسددات اجتناب بايد ورزيد و در هواى هر فصل روغنى مناسب آن سعوط بايد كرد و طيبى موافق آن بايد بوئيد و اگر يبسى در دماغ يابند بمسح يافوخ بروغن كدو و نيلوفر و بنفشه ترطيب نمايند و اگر خشك ريشه در انف احساس كنند بلعاب بهدانه و سبيوش ممزوج بمغز ساق يا چربى مرغ طلا كنند يا موم و روغن گل و چربى مرغ ممزوج كرده سعوط كنند و هر روز مكرر به آب گرم استنشاق كرده باشند و تدبير ديگر عوارض و امراض از معالجات جويند چهارمى حفظ صحت دهان و لسان براى حفظ صحت دهان و لسان از اشياى حار و بارد مفرطين و مخدر و مقرح و مرخى و مقلص اجتناب بايد ورزيد و با مراعات مذكوره احيانا از خائيدن قرنفل العبهء غليظه از جرم لسان دفع بايد كرد كه قوت گويائى قوى گردد و اگر رطوبت دهان زيادتى كند مضمضه بآبى كه در ان اقاقيا حل كرده باشند بكنند و تدبير باقى عوارض از معالجات جويند پنجمى حفظ صحت دندان براى حفظ صحت دندان از اكثار تناول اشياى حامض و كسر اشياى صلبه و خوردن آب سرد در وسط اكل حلويات و در حين اكل غذاى حار بالفعل و خائيدن اشياى مضر بالذات بدندان مثل كراث و يخ و طعام بسيار گرم و امثال آن احتراز واجب شناسند و كندى دندان بخائيدن برگ خرفه رفع كنند و هر صباح از چوبى كه مرارت يا عفوصت داشته باشد دندان را مسواك كنند كه مسواك كردن موجب سفيدى دندان و قوت لثات و معاون خوشبوى دهن مىباشد و صاحب داراشكوهى