لحوم افاعى و اقراص مرتب از آن است و اطريفل كبير هر شب وقت خواب استعمال كنند و ادمان استعمال شربت اصول و سكنجبين عنصلى نمايند و قبل آن تخم شقائق النعمان مسلم و آطريلال هر واحد يك درم برگ سداب خشك سوده ربع درم استفاف نمايند و اين لطوخ به عمل آرند . صفت آن شيطرج هندى و فوه و گوگرد هر واحد چهار درم شقائق النعمان تازه مثله زرنيخ يك درم كندش يك مثقال سائيده بسعل سرشته موضع را بپارچهء درشت بخارند تا رنگ او متغير گردد بر آن لطوخ نمايند . لطوخ از املاى استادى رحمه الله شيطرج هندى و فوه الصبغ و زرنيخ سرخ و خردل سفيد هر واحد يك مثقال تراب فلفل و زنگار عراقى هر واحد يك درم تخم ترب سه درم ادويه سائيده به سركه و عسل هر واحد يك اوقيه سرشته شب لطوخ سازند و صبح به آب گرم و آرد ترمس بشويند و نشف كننند بعده به روغن پسته چرب نمايند . ديگر شيطرج هندى فوه الصبغ خردل سفيد هر واحد سه درم تخم ترب پنج درم و دفع هفت درم كوفته به آب ليمو تر كرده آميزند و به دستور استعمال كنند . و اگر مرقشيشا به سركه سائيده بر برص طلا كنند به سبب جلا مع القبض صحت بخشد و استعمال ادويهء مقرحه قبل از تنقيه جائز نيست تا جذب ماده و ازدياد مرض نكند و بايد كه روغن پسته بعد استعمال ادويهء شديد الاسخان محمرهء جذابهء خون مثل زفت و نفط سفيد و زرنيخ سرخ و به ورق و پياز عنصل و شيطرج و عاقرقرحا و شونيز و غيره كه در قول بوعلى گذشت و بعد استعمال ادويهء مقشرهء منفطه مقرحه مثل ذراريح به سركه و عسل بلادر و ثافسيا و كبه يكج و سرگين كبوتر و تخم ترب و ماذريون و فرفيون استعمال كنند تا كه اصلاح آبله كند و روغن بادنجان برص را تا يك سال رنگين مىكند و اين از خواص عظيمه است . طلا كه بخاصيت نفع كند تخم شونيز بمالند و بر آن عسل بلادر طلا كنند حتى كه قرحه كند و لحم مبروص بخورد بعده علاج قرحه نمايند و علاج عجائز براى برص اين است كه موضع برص را سوزن بسيار و جميع اجزاى او بزنند و نمك بمالند و ترك نمايند تا جراحت مندمل گردد پس اگر برص زائل نگردد بار ديگر به دستور سوزن بخلانند و سركه بمالند چون جراحت اندمال يابد برص زائل شود باذن الله تعالى . مؤلف اقتباس مىنويسد كه سهاگه در آب ليمو سائيده طلا كنند و همچنين بورهء جاروب . و اگر زائل نشود اول تنقيهء معده بمقيئات بلغم بكرات و مرات نمايند بعده منضجات بلغم بدهند تا حصول نضج پس تنقيهء بدن به ايارجات كبار نمايند و بعد از تنقيه بر هليلهء مربى و آملهء مربى و اطريفل كبير انطاكى و اطريفل افتيمون نواب علوى خان مداومت نمايند و از مولدات بلغم مانند لبنيات و حموضات و بقولات و فواكه رطبه و طعام شب مانده و ماهى پرهيز كند . صفت طلائى كه در اين باب بسيار مجرب است شيطرج هندى سرمه مازو سبز زاج سرخ زعفران كف دريا خبث الحديد به سركه پرورده گوگرد عاقرقرحا خردل قنبيل برادهء مس حب النيل استخوان ماهى سوخته بيخ نى مويزج زهرهء بز هر يك دو توله به سركه بپزند كه مثل مرهم شود بعده به خون مار سياه و خفاش سرشته به عمل آرند تا چهل روز دواى علوى خان اگر تا چهل روز متواتر استعمال كنند اصلًا تخلف نمىكند . و اگر در ابتدا تنقيهء بدن كرده باشند بهتر و الا بىتنقيه هم نفع دارد پوست بيخ انجير صحرائى پوست چتيهء صحرائى كه در سايه خشك ساخته باشند بابچى هر يك سه توله گيرو چهارم حصه همه ادويه كوفته بيخته به قدر نه ماشه وقت صبح بخورند و بالاى آن متصل نان ميده به وزن سه توله و همين قدر روغن گاو و شكر سفيد به هم ماليده تناول نمايند و اندكى از اين ادويه در آب سرد آميخته بر برص ضماد كنند و غذا قورمهء بچهء بز يا چوزهء مرغ به روغن بسيار پخته خورند و شاه ارزانى فرموده كه اين صبغ برص را رنگين سازد و رنگ آن تا سه هفته نهايت يك ماه بماند شب يمانى شوره دردى شراب گل ارمنى شيطرج هندى خبث الحديد و سمه برابر برسكه آميخته به كار برند . ضماد كه بنا بر نواب محمد على خان مغفور والى رامپور تأليف نموده شد و بسيار مفيد افتاده بود چنانچه در مدت چهل روز بتمامه زائل شد گل ارمنى شيطرج هندى خبث الحديد شب يمانى حضض مكى نيله تهوتهه گل بادنجان هر يك يك توله مائين خرد و هليلهء سياه به روغن زرد نيمبرشته برگ نيل گل مهدى و تخم آن كه در موسم برشكال مىباشد هر يك دو توله خستهء انبهء خام شش توله پوست انبهء خام چهار توله شوره سه توله در دردى شراب و سركه در ظرف آهنى تا دوازده پاس على الاتصال سائيده به كار برند و بلع كردن سه ماشه تخم كاه مسى كه آن را اطريلال گويند تا چهل روز قلع مىكند و در داراشكوهى است كه خوردن سه ماشه بابچى برابر نهايت چهل روز از مجربات است . و انطاكى فرموده كه كعب انسان سوخته به عسل سرشته ضماد نمودن از مجربات است و همچنين استخوان ماهى . طبرى گويد كه معالجهء برص محتاج است به ازالهء خلط و استفراغ بدن از آن و باصلاح مزاج عضوى كه در آن برص باشد و تقويت آن و بغذاى مولد خون گرم قوى و بمراعات زمان خاصهء چه علاج برص در سرما دشوار است بلكه قريب نيست كه صحت يابد پس گويم واجب است كه مريض پرهيز كند از شير و هر آنچه از آن بسازند و هر شير كه باشد و اقتصار كند بر لحوم گنجشك و قنابر و كبوتربچه در پرواز آمده و بر لحوم حملان يك ساله و از حلويات آنچه به عسل سفيد سازند و رعايت هضم او كند تا تخمه و سوء هضم واقع نشود و طعام نخورد مگر وقت ظهور اشتهاى شديد صحيح و بعد دو ساعت از خوردن غذا اندك شراب كهنه صاف سرخ رنگ بنوشد و در بعض اوقات امر به تنقل مويز طائفى كنند . و از آنچه تنقيهء بدن او در ابتداى مرض بدان كنند اين حب است