ديگر كندش و مغره هر دو سائيده به سركه سرشته طلا نمايند . ديگر زرنيخ سرخ و زرد و مرداسنگ سيماب كشته عروق الصباغين كندش اشق مغز بادام تلخ برگ خرزهره نوشادر زراوند سائيده به سركه و زيت سرشته استعمال كنند . ديگر زراوند طويل مغاث كندش مراشق بادام تلخ عروق الصباغين عدس مقشر مرداسنگ چرك نقره به سركه و زيت آميخته به كار برند . ديگر براى قوبا و سعفه و جرب شحم حنظل كندش كبريت زاج هر واحد سه درم مرداسنگ ماميثا هر واحد هشت درم تخم حرمل بريان روغن زيت هر واحد دوازده درم سيماب كشته دو درم سائيده به زيت آميخته استعمال نمايند . ديگر براى جرب رطب كبريت ابيض غير محرق كندش نمك طعام خاكستر بلوط عاقرقرحا قنبيل به سركه و روغن گل سرشته به عمل آرند . ديگر كندش مورد خشك زراوند طويل اشخار مس سوخته زيبق مقتول اشنان مرداسنگ گوگرد غير سوخته زرنيخ مازو زنگار سفيداب حب بلسان سائيده به زيت و روغن گل و روغن غار آميخته استعمال كنند و اين در قلع ثاليل و اثار سياه و جرب و سعفه نافع است . [ شيخ ] شيخ مىفرمايد كه روغن‌ها به صاحبان جرب ضرر كند و سكنجبين ايشان را نفع دهد اگر خوف سحج نباشد و اول و افضل علاج جرب و آنچه بيشتر بدان اكتفا كرده شود آن استفراغ است به چيزى كه اخراج خلط حاد محترق و بلغم شور نمايد بعده اصلاح غذا و تدبير مرطب چنانچه در اخوات اين باب دانسته‌اند و استعمال اشياى مائيه تفهه كه من از سرعت تعفن او باشد مثل هندوانه و كاسنى و كاهو و مانند آن . و ايضاً در خارج و جماع اصلا ترك نمايند و از مستفرغات جيده براى اقسام مواد جرب طبخ افتيمون بهليلهء زرد و شاهتره و سنا و بسفائج و افسنتين است و گاهى در آن گل سرخ و كاسنى و مانند آن داخل كرده مىشود و گاهى در آن ماميران بخاصيتى كه اندر آن است و گاهى سقمونيا شامل مىنمايند . و ايضاً مغز چلغوزه و سقمونيا نيكو و بالغ النفع است طبيخ جيد بگيرند هليلهء زرد و مويز هر واحد بيست درم و در سه رطل آب بجوشانند تا سوم حصه بماند و صاف كرده از جمله آب او دو ثلث رطل بستانند و خيارشنبر ده درم در آن ماليده باز صاف كرده غاريقون يك درم داخل كرده بنوشند . حب جيد كه آن حب شاهتره است بگيرند هليلهء زرد و كابلى و سياه هر واحد پنج درم صبر سقوطرى هفت درم سمقونيا سه درم مدام به آب شاهتره به سرشند و بگذارند تا خشك شود و چند بار تسقيه دهند و بگذارند تا خشك گردد و اين عمل سه چهار مرتبه نمايند پس حبوب سازند . دواى قوى جيد براى جرب مزمن بگيرند هليلهء زرد و بليله و آمله و برنگ كابلى مىكنند نزد شرب و گاهى از جرب روى مزمن خلاص مىگرداند دوام شرب صبر ليكن متواتر سه روز هر روز مثقالى بعده يك روز در ميان تا سه روز يا سه روز ترك نمايند و معاودت بتواتر كنند و يا در ميان وقفه به حسب مشاهده واجب نمايند و معالجهء سحج بحقنه كنند اگر عارض شود و اين نافع مستاصل جرب است و بهتر آن است كه آن را در آب كاسنى تر كرده بنوشند و با آن اندك آب باديان كنند اگر از آب باديان مانعى نباشد مثل حرارت مزاج مقدارى كه در آن صبر باشد از يك درم تا يك مثقال بود . و چون متحمل مدامت آن نباشند ترك نمايند . و ايضاً نقوعات اجاصيه نافع است و يا بگيرند رب هليلهء زرد متخذ از خشك كردن آب مطبوخ او در آفتاب و از آن براى جرب رطب از پنج درم تا ده درم به شكر بخورند و اين براى جرب صفراوى و براى جرب رطب است و ممكن است كه مثل اين از جميع مسهلات گرفته شود و بعض آن ببعضى مخلوط سازند و گاهى با يكديگر آميخته از آن ربوب و حبوب ساخته شود و ماء الجبن با افتيمون نيكو است چون هر روز به دستورى كه در غير اين باب مذكور شد استعمال نمايند و با هليله و آب افشردهء شاهتره چند روز متواتر به غايت نافع است و آنچه قائم مقام منقيات برفق است اين است كه حب صبر بسقمونيا و زعفران مرتب سازند و از آن هر شربت پنج حصه بگيرند و اين نسخه هليلهء زرد صبر سقوطرى كتيرا گل سرخ هر واحد يك درم زعفران ثلث درم . و ايضاً بگيرند از دوايى كه در آن به رنگ مىافتد و مذكور شد هر روز يا دو روز از دو درم تا سه درم . و قومى گفته كه چون استفراغات بكثرت نمايند و از آن فائده يافته نشود پس اولى آن است كه تخفيف نمايند و بر آشاميدن صاحب مرض هر روز صبح و شام بر پوست گندم به شكر و آب بسيار اقتصار ورزند . و گفته‌اند كه آنچه صاحب جرب يابس و حكهء قشفيه را نافع بود اين است كه تا سه روز هر روز از روغن كنجد يك صد و سى درم با نصف آن سكنجبين بنوشند و بعضى مردم آب عناب بدان مخلوط كرده‌اند و اين را تجربه كرديم علاج بالغ النفع است الا آن‌كه مضعف معده است . و از مركبات مناسبه براى اين ادويه چرك نقره و مرداسنگ و قنبيل و عروق است به سركه و روغن گل به سرشند و جرب قوى را نيز بدان طلا نمايند . و خفيف‌تر از اين گل ارمنى و كافور و زعفران هر واحد نيم درم به سركه و آب عنصل و روغن گل عام براى خفيف است و براى آن‌كه اندك قوىتر باشد بزر البنج است به سركه و روغن گل سائيده در حمام استعمال نمايند . و ايضاً آب انار ترش و روغن گل و به ورق و بهتر آب انار آن است كه در آن قوت شحم او نيز باشد و همچنين آرد و عدس و مغره سركه آميخته در آفتاب بنهند تا گرم شود پس طلا نمايند . و اما معاجين كه احتياج استعمال آنها افتد مثل معاجينى است كه حاجت خوردن آنها به صاحبان قوبا و سعفه و بهق مىشود اعنى آنچه نرم از آنها باشد مثل اطريفل صغير بقشمش . و ايضاً مثل اين معجون بگيرند سنا و شاهتره هر واحد دو درم