قرنقل دانه هيل فلفل گرد دارفلفل بوزيدان جندبيدستر زنجبيل شيطرج گل سرخ زيرهء سياه انيسون خولنجان جوزبوا بهمنين هر يك سه توله مشك يك توله عسل سه چند و اگر جندبيدستر اصيل پيدا نشود بدل آن جدوار اندازند خوراك تا دو مثقال . اقوال افاضل : [ مصنف اقتباس ] مصنف اقتباس نوشته كه اول به طبيخ تخم شبت و ترب و پوست سياه كه بالاى اصل السوس مىباشد و جوز القى هر يك نه ماشه نمك طعام سه توله نوشاينده قى كنانند چهار روز متواتر تا حاجت به مسهل نشود و الا اين منضج دهند اصل السوس انيسون اذخر هر يك پنج ماشه سورنجان شيرين عنب الثعلب بادرنجبويه بسفايج هر يك هفت ماشه قنطوريون دقيق صعتر تخم كرفس هر يك سه ماشه انجير زرد پنج عدد مويز منقى دو توله گلقند عسلى سه توله و غذا در نيمروز نخوداب مرغ فقط و وقت شام نان يا شورباى مرغ دهند و بعد چهار پنج‌روز اگر اثر نضج در قاروره پديد آيد تنقيه بحب سورنجان و يا منتن و يا صبر يا شيطرج فرمايند مع اضافهء بعض ادويهء مسهله در مطبوخ و الا جهت حصول نضج شربت اصول چهار توله و روغن بيد انجير مركب نه ماشه و ماهيزهرج و اسارون هر يك سه ماشه در منضج اضافه نموده سه چهار روز ديگر نوشانند تا حصول نضج پس تنقيه نمايند و حبى كه در قول صاحب حاوى بيايد نيز جهت تنقيه ستوده است و بدفعات تنقيه نمايند و پىدرپى نكند تا ضعف پديد نيايد و منضجات ميان مسهلات مىداده باشند و جهت تحليل اين ضماد گذارند تخم شبت بابونه تخم باديان خطائى تخم خطمى ميعه مر صبر جندبيدستر فرفيون لعاب حلبه و كتان هر يك دو درم در روغن‌هاى گرم مانند روغن بابونه و شبت و غيره بمالند و از خوردن فواكه رطبه و لبنيات و نوشيدن آب سرد و از جماع و امتلاى شب اجتناب ورزند و بعد يك ماه اين ماء الاصول دهند پوست بيخ باديان و كاسنى و كرفس و اذخر هر يك نه ماشه پوست بيخ كبر بيخ مهك هر يك هفت ماشه انيسون باديان خطائى قنطوريون صعتر بوزيدان ماهيزهرج هر يك چهار ماشه سورنجان شيرين يك توله گلقند عسلى چهار توله قرطم تخم خربزه هر يك يك و نيم توله در گلاب سه پاو بجوشانند كه سوم حصه بماند ماليده صاف نموده روغن بيد انجير ساده نه ماشه داخل كرده هر روز صبح تا ده روز بنوشند كه باز نضج خوب حاصل شود پس وقت شب حبى از حبوب مذكوره بخورانند و صبح در ماء الاصول برگ سنا يك و نيم توله تربد سفيد اكبرآبادى ريوند خطائى هر يك نه ماشه زنجبيل سه ماشه مويز منقى سه توله مغز خيارشنبر هفت توله ترنجبين شش توله شربت دينار چهار توله روغن بادام هفت ماشه اضافه نموده بنوشانند و وقت شام غذا نان با شورباى مرغ دهند و صبح اين تبريد دهند مصطكى سه ماشه در معجون سورنجان نه ماشه آميخته بليسانند و بالاى آن باديان بادرنجبويه هر يك هفت ماشه انيسون اسارون قنطوريون دقيق صعتر هر يك سه ماشه اصل السوس پنج ماشه در گلاب يك و نيم پاو بجوشانند كه به نيمه آيد ماليده صاف نموده شربت بزورى حار سه توله تودريين نه ماشه كف زده بنوشانند و وقت دو پهر غذا به دستور داده همين نمط چهار پنج مسهل دهند تا تنقيه از عمق بدن حاصل شود پس معجون سورنجان كبير و يا معجون چوب‌چينى حكيم معصوم على خان با عرق چوب چينى و يا ماه فرفين دهند و در آبزن راقم نشانند و يا در آبزن علوى خان و يا صاحب كامل و ضماد راقم و روغن حواصل بمالند و روغن زرد علوى خان و روغن سرخ حكيم اكمل خان كه به تجربه بنده هم آمده بمالند و انكباب و تكميدات و سفوفات به كار برند . صفت معجون چوب چينى : پوست هليلهء كابلى و زرد و هليلهء سياه و آمله و دارچينى بسباسه و سنبل الطيب و اسارون و زعفران و قرفه و سورنجان شيرين و سعد كوفى و كندر و دارفلفل و زنجبيل و باديان رومى و نانخواه و تخم شلجم و تخم زردك و بوزيدان و شقاقل و عود هندى همه برابر و چوب چينى برابر تمام اجزا كوفته بيخته با سه چند عسل قوام كنند شربتى سه مثقال . صفت عرق چوب چينى : بگيرند چوب چينى سه صد مثقال و ريزه ريزه نموده در پنجاه رطل آب صاف طبخ نمايند تا سى رطل بماند پس بگيرند سنبل الطيب و گل سرخ و زرنباد و عود تركى و خام و گاو زبان و فرنجمشك و بادرنجبويه و قاقله و لسان العصافير و عشبه ساذج هندى و خارخسك كبابه چينى هر يك پنج مثقال باديان نانخواه دارچينى قرنفل جوزبوا بسباسه تخم زردك بهمنين شقاقل خصية الثعلب هر يك ده مثقال پوست ترنج سعد كوفى خولنجان قرفه عاقرقرحا هر يك شش مثقال صندل سفيد تخم كرفس فلفلمويه هر يك پنج مثقال نعناع تازه برگ ترنج هر يك يك قبضه ريحان تازه يك دسته مصطكى زعفران هر يك دو مثقال مشك تبتى يك مثقال عنبر اشهب دو مثقال نبات مويز طائفى هر يك يك رطل همه اجزا را يك شب در طبيخ چوب چينى بخيسانند پس عرق كشند شربتى هر صباح و شام دو پيالى نيم‌گرم آشامند و دو سه قدم راه روند كه حرارت غريزى افروخته شود . صفت عرق ماه فرفين تأليف حكيم عين الملك ماه فرفين ربع سير خولنجان ناككيسر بسباسه هر يك نيم آثار چوب چينى يك آثار دانه هيل دو آثار سناى مكى سه آثار قرفه خصية الثعلب هر يك پاوسير در عرق قندى سه سبو تر كرده بعد بست پاس صندل سفيد پوست ترنج و نارنگى هر يك پنج آثار زعفران دارچينى هر يك سه مثقال عود هندى قرنفل عنبر اشهب مشك هر يك