هر يك شش توله داخل كرده بنوشانند و بلع نمودن هفت عدد مرواريد ناسفته كودكان را مانع بروز جدرى است و مرو كلان را از يك ماشه تا سه ماشه و همچنين بلع كمافيطوس كه آن را بهندى گل مندى گويند . بعضى متأخرين مىنويسند كه از البان حيوانات و گوشت گوزن و قديه و اغذيه و ادويهء صفرا و خون‌افزا پرهيز كنند و در مكان هوادار خنك بنشينند و از مرطبات بسيار نيز اجتناب نمايند بلكه اغذيه و ادويهء سرد خشك تناول نمايند و شيره تخمهاى سرد مثل خرفه و خشخاش و غيره با شربتهاى مناسبه مثل شربت نيلوفر و صندل و ريباس و نارنج و ترنج و زرشك و فالسه و جامون و تمر هندى و كرونده كه نوعى از زقال است و يا پوست جو و يا پوست كنار به اندك نبات و نيز گل ارمنى و گل مختوم به اشربهء مناسبه و يا قدرى جدوار سوده با گلاب و يا حب الشفا به آب غوره يا آب انار ترش هر صبح بنوشند و ترشىها با طعام بخورند و دواء المسك حامض و ترياق الطين و ترياق الافاعى و ترياق الذهب و يا فادزهر معدنى هر روز يك قيراط تا چهل روز بخورند و يا عناب يك دو دانه با خاكشى يك‌دو ماشه و عرق عنب الثعلب و يا عرق نيلوفر بنوشند و سركه بر در و ديوار بپاشند و ببويند و بخورند تدبير قبل از ظهور جدرى و اين تدبير وقتى به عمل آرند كه علامات ظهور جدرى مثل لزوم تب و عظم نبض و سرخى چشم و خاريدن بينى و درد كمر و غيره كه در علامات آن مذكور شد پيدا گردد و از آن دلائل معلوم شود كه جدرى خواهد برآمد و هنوز برنيامده باشد پس هرگاه طفل تب كند مرواريد كوچك به قدر ده دوازده دانه طفل را بلع كنانند و مرواريد سوده برگ سفيد لاله به قدر نيم نيم ماشه تا يك يك ماشه با عرق گاو زبان بخورانند و يا هفت دانه مرواريد ناسفته بلع كنانند و عناب چهار عدد عدس مسلم يك توله اصل السوس مقشر نيم‌كوفته دو ماشه گل شقائق يك ماشه در عرق شاهتره جوش دهند و وقتى كه سوم حصه ماند شربت نيلوفر يك توله اضافه كرده خاكشى سه ماشه پاشيده بنوشانند كه اين مطبوخ هم مسكن تب و هم شديد المعونه بر روز جدرى است و گاهى از استعمال اين در تب چيچك پيش از برآمدن آن برنمىآيد و گاهى بسيار كم بر مىآيد و همواره معمول است و يا اين دواى علوى خان بدهند گل لالهء صحرائى لك مغسول گل سرخ خاكشى هر يك چهار ماشه عناب ده عدد انجير زرد سه عدد در گلاب و عرق شاهتره و عرق مكوه و كيوره هر يك شش توله بجوشانند كه نصف بماند صاف نموده شربت كدر سه داخل كرده بنوشانند و يا كتيرا گل لالهء باغى لك مغسول هر واحد يك ماشه در شربت كاوى يك توله آميخته بليسانند و بالايش شقائق النعمان خاكشى عدس سياه چوب كدر گل سرخ هر يك شش ماشه انجير زرد و چهار عدد در عرق شاهتره و مكوه هر يك نيم پاو عرق كيورهء ربع پاو بجوشانند كه سوم حصه بماند صاف نموده شربت عناب دو توله داخل كرده بنوشانند . و گويند كه اگر اين دوا قبل از برور چيچك دهند منع كند . و اگر وقت اخذ تب دهند دو سه دفعه تليين طبع كرده دفع كند ورنه از قسم بد نگاه دارد و دانها را به آسانى برآرد بگيرند مويز منقى هفت عدد لك مغسول سه ماشه و هر دو را در عرق باديان نيم پاو و ربع آن سائيده بجوشانند چون ربع عرق كم شود سرد كرده بنوشانند و همچنين سه روز به استعمال آرند و بايد كه درين وقت سرمه اندرون چشم كشند و در بينى و گوش دمند و اندرون حلق اندازند و بالاى سينه بمالند و غذا كهچرى مونگ يا دال خشكه بدهند . و اگر جوانى را در فصل گرما تب جدرى و بيهوشى عارض گردد و قاروره سرخ و نبض سريع باشد فصد باسليق و پاشويه كنند و شير دختران در بينى چكانند و شيره عنب الثعلب شيره مغز تخم هندوانه هر يك چهار ماشه شيره عناب پنج دانه به عرق شاهتره دو توله و شربت نيلوفر و خاكشى دهند باز شيره كاهو شش ماشه شيره اصل السوس پنج ماشه لعاب بهدانه سه ماشه شربت نيلوفر دو توله عرق مكوه ده توله نوشانند و گاهى بعد بروز چيچك در صورت هذيان به حالت مايوسى همين تدبير به كار مىبرند . اقوال حذاق : [ شيخ الرئيس ] شيخ الرئيس مىفرمايد كه در تب جدرى مبادرت به اخراج خون به قدر كفايت واجب بود اگر شرائط آن حاصل شود از موافقت سن و مزاج و فصل و مانند آن و مدت اين تا روز چهارم است و اوفق آن است كه در اين علت فصد استعمال كنند . و اگر فصد رگ بيتى گيرند مثل منفعت رعاف نفع كند و نواحى عاليه را از غائله جدرى حمايت نمايد و بر صبيان سهل‌تر باشد . و چون فصد واجب گردد و به الكل فصد نكند خوف فساد اطراف باشد و همچنين گاهى مثل اين خوف بود بر كسى كه مداومت تطفيه بسيار كند و واجب است كه در جدرى و حصبه در اول امر به چيزى تغذيه فرمايند كه در آن تقويت احشا مع ردع ماده به سوى ظاهر و تسكين غليان خون به غير قبض طبع بود و مغلظ خون باشد مثل عنابيه به آب تمر هندى و امليعه و عدسيه به طريق اسفيدباج و آنچه