سائيده گرم كرده . ديگر كه ورم را بپزند پوست پيپل سائيده ضماد نمايند و يا تخم رواسن سائيده نيم‌گرم طلا سازند و يا تخم تمر هندى كوفته در آب پخته به كار برند كه معمول است . ديگر برگ كنگهى برگ تمر هندى برنج جوش داده سائيده بالاى ورم بندند در يك روز پخته كند . ديگر برگ سدا گلاب برگ نيب برگ انار برگ سنبهالو به آب شسته در پارچه پيچيده از گل آلوده در خاكستر گرم دفن نمايند بعده برآورده نيم‌گرم بر دمل بندند و براى سرعت نضج پياز نيز داخل نمايند . ديگر برگ سرودال مونگ پينچال كبوتر هر سه سائيده نيم‌گرم بندند كه منفجر گرداند و تنباكوى خوردنى قدرى در آب پخته ضماد كردن همين عمل دارد . ديگر گوند سهجنه قند سياه كهنه پنچال كبوتر هر سه را در هاون بكوبند كه مثل معجون شود قرص كرده بر دمل گذاشته برگ بريا بيد انجير يا برگ پيپل گرم كرده بربندند كه براى گشادن دمل و تحليل صلابت آن مفيد تام است و براى قرحهء اورنگ زبيبى نيز ضماد اين كثير النفع است . ديگر براى دفع دمل و خيارك سبوس گندم سبوس اجواين هر واحد يك دام آهك كهنه و دو ماشه نمك شش ماشه همه را در بول پخته نيم‌گرم ضماد نمايند . ديگر ميده لكرى گوگل سهاگه در آب سائيده بر پارچه طلا كرده بر ورم چسپانند . ضماد كه در انفجار دمل قوىتر است تخم سرس مين پهل زنگار هر واحد نه ماشه ريوند چينى پياز برگ نيب هر يك يك توله ايلوه تخم حلبه هر يك شش ماشه اكليل الملك گوگل السى هر واحد هفت ماشه كوفته بيخته به شراب تند آميخته نيم‌گرم ضماد نمايند . ايضاً صابون ريوند چينى مقل مين پهل سائيده بر پارچه طلا كرده نيم‌گرم بچسپانند . ايضاً براى گشادن دمل چونهء آب ناديده در صابون آميخته در يك روز سه چهار بار طلا نمايند و ببندند . ايضاً جمال‌گوته مغز نارجيل باريك سائيده بر دمل گذارند زود مىگشايد . ايضاً مفجر تخم تمر هندى پنج مثقال بكوبند و چرك چراغ نيم مثقال در آب گرم بگدازند و با هم آميخته نيم‌گرم برنهند . ايضاً منضج و محلل اورام جدوار زنجبيل پوست كاليسر فلفل سياه كالى زيرى مساوى كوفته بيخته در آب گرم آميخته برهم زنند و بر آتش پخته ضماد كنند . ايضاً منضج و مفجر تالمكهانه با به رنگ هر دو برابر كوفته بيخته در شراب انگورى كهنه بپزند و بر پارچه ماليده بچسپانند و صبح و شام تبديل كنند نهايت تا سه روز . ايضاً آرد مونگ آرد جو آرد لوبيا آرد عدس گيرد همه برابر به سركه و آب پخته بر ورم دمل ضماد كنند كه مجرب است و مسكن درد . ايضاً كه مفجر اورام و دماميل است گل معصفر پوست جزوالقى مقل مساوى كوفته بيخته در آب برگ گهيكوار بپزند تا به قوام آيد بر برگ بيد انجير پهن كرده بنهند و بندند و بعد يك شبانه روز تبديل نمايند . دواى مفجر چونهء گلى آب نارسيده يك بهلولى سجى نيم بهلولى خاكستر پوست درخت پيپل نيم سيرشاهى به آب خمير نموده استعمال نمايند به اين طور كه اگر دمل يا ورمى ديگر پخته شود و جاى نشتر زدن نباشد اندكى از اين دوا بر سر آن گذارند تا خشك شود بعده بپارچهء درشت ماليده بر آن عصابه بربندند كه دريكپاس بشكافد . و اگر بر بواسير كه از مقعد برآمده باشد از پارچهء درشت اندك خاريده بمالند . و چون خشك شود بردارند و در روزى سه چهار مرتبه بگذارند و زود بردارند و يا بر ثولول ديگر همين‌طور بمالند بر طرف شود . و اگر بر داغ برص كه برابر روپيه باشد مكرر خراشيده طلا نمايند آتش جارى ساخته بر طرف نمايد . مهيرى معمول اطباى هند كه در پختن اورام اثر تمام دارد آرد برنج يا آرد جوار چهار دام در يك آثار جغرات با دوغ بطور فيرنى بپزند تا غليظ گردد بربندند . و اگر قويتر خواهند آرد حلبه و تخم سن سوده هر يك يك دام ايلوهء سوده نيم دام اضافه نموده به دستور بپزند و به عمل آرند و گاهى پشك گوسفند سوده در اين پخته به عمل آوردم سريع الاثر يافتم و داخل نمودن ديگر ادويه منحصر بر رأى طبيب است . مرهم مجرب براى پزانيدن و گشادن دمل زفت رومى زنگار اجواين بزر كتان حلبه راتينج بهروزه جوز القى مقل مرمكى توتياى هندى زنجبيل ريوند چينى شير بر شير انجير شير آكهه ادويه را كوفته بيخته در شيرها سائيده موم و روغن را گداخته مرهم سازند . مرهم رال كه براى زخم دماميل مجرب رال بيست و پنج مثقال شنگرف زرنيخ هر يك نيم درم نيله تهوتههه يك درم سفيد در چهار درم مرداسنگ هشت درم سائيده موم پنجاه مثقال به روغن كنجد هفتاد مثقال گداخته به دستور مرهم سازند . اقوال اكابر : [ شيخ الرئيس ] شيخ الرئيس مىفرمايد كه چون دمل ظاهر شود علاجش تا قريب سه روز علاج اورام حاره باشد بعد از آن بتحليل و انضاج مشغول بايد شد كه گاهى تحليل شود و اين كمتر بود و گاهى نضج يابد و واجب نيست كه از علاج دمل غافل شوند زيرا كه بسيار باشد كه بخراج عظيم انجامد و از اين استفراغ به قدر واجب از فصد يا اسهال ايمن گرداند . و چون با دمل ضربان و قاعده اصل باشد از نضج چاره نبود پس اعانت بر آن به استعمال منضجات كنند و مبتلا بكثرت خروج دماميل را اسهال و ملائم كردن جلد بحمام مستعمل على الدوام و رياضت از آن خلاص نمايد و از منضجات او تخم كنوچه كوفته به شير پخته است و انجير و خردل و عسل يا انجير تنها به عسل و گندم خائيده براى انضاج او نيكو است و همچنين مويز ببورق سرشته و يا انجير بخردل مخلوط به روغن سوسن و دواى دملى معروف بدواء الخمير و دوا به اين صفت انضاج برفق كند روغن گاو يك نيم اوقيه خمير ترش دو اوقيه