نبات يك و نيم توله بنوشند . فائده چون تب عفنى به علاج معمولى از ادويهء منضج و مسهل زائل نشود توجه به حال احشا بايد كرد و از مس كردن شكم اگر درد شود دلالت بر ورم كند و اگر تب نباشد بر ريح . و اگر از مس كردن خفيف بدون غمز سوء تنفس گردد و آفت در عضلات باشد . و اگر بىغمز كردن سوء تنفس نشود . و چون غمز قوى به انگشت كنند سوء تنفس يا درد پيدا شود بايد دانست كه آفت در احشاست خواه در جگر باشد خواه در قعر معده و در نفس جگر درد نمىشود به جهت عدم حس الا بواسطهء غشاى مجلل آن . ايضاً اگر بعد مسهلات تب بدون تشنگى باشد و در شكم صلابت بود [ صفت آن ] گلقند يك توله به سكنجبين ساده يك و نيم توله سرشته بخورانند بعد آن كاسنى شاهتره مويز منقى به عرق شاهتره جوشانيده شربت بزورى دو توله خاكشى چار ماشه بنوشانند دوم روز شيره مغز تخم هندوانه شيره تخم خربزه هر يك شش ماشه افزايند باز قرص گل صغير چهار ماشه سوده پاشيده بدهند بعده اگر اسهال شود طباشير يك ماشه سوده بشربت انارين سرشته بليسانند بالايش شيره عنب الثعلب شيره تم خرفه هر يك شش ماشه نبات يك توله بنوشانند . و اگر اسهال به دستور باشد بارتنگ چار ماشه دانه هيل سه ماشه سوده به آب پخته شربت انار شيرين دو توله زهرمهره يك ماشه سوده داخل كرده بدهند بعده شيره خرفه شيره مغز تخم هندوانه شربت انارين شرين زهرمهره دهند اگر اسهال موقوف شود و صلابت رحم ظاهر گردد گل خطمى سه ماشه گل سرخ چار ماشه عنب الثعلب چهار ماشه در عرق عنب الثعلب پاو سير جوشانيده گلقند دو توله داخل كرده بدهند . ايضاً براى تب بعلاقهء كبد [ صفت آن ] گلقند يك توله در عرق عنب الثعلب نه توله گلاب دو توله ماليده صاف كرده شربت بنفشه يك توله خاكشى پنج ماشه داخل كرده بنوشند باز اگر شكايت درد و قراقر شكم باشد عنب الثعلب گل بنفشه گل سرخ اصل السوس تخم كاسنى شب در آب گرم تر كرده صبح ماليده گلقند داخل كرده صاف نموده شربت بزورى خاكشى اضافه كرده بنوشند . ايضاً اگر تب و سرفه و خلل جگر باشد [ صفت آن ] عنب الثعلب اصل السوس گاو زبان در آب جوش داده ماليده صاف كرده شيره تخم خيارين شربت بنفشه خاكشى داخل كرده بنوشند باز تخم خطمى و خبازى و گل بنفشه افزايند . ايضاً اگر بعد مسهلات وقت تب بدن از اندرون سوزان باشد [ صفت آن ] قرص بنفشه كه مذكور گردد با آب كاسنى مروق بدهند . ايضاً براى حماى مركب بعلاقه كبد [ صفت آن ] اول تبريدات داده روز سوم چنانچه معمول است منضج از بنفشه خطمى عنب الثعلب گاو زبان هر يك چهار ماشه مويز منقى ده دانه و غيره جوشانيده گلقند دو توله داخل كرده بدهند و بعد نضج در مسهل سناى مكى يك توله گل سرخ شش ماشه در طبيخ و مغز خيارشنبر پنج توله ترنجبين چهار توله روغن بادام شش ماشه به دستور معمول افزوده بدهند بعد از آن اگر تب مفارقت ننمايد و از چهارده روز تجاوز نمايد قرص زرشك خورده بالايش از كاسنى دو توله چكيده ساخته با شربت بزورى دو توله خاكشى شش ماشه پاشيده تا هفته بدهند . ايضاً در حماى كهنه بعد تنقيه به جهت تفتيح سدد كبد و ادرار و دفع بقاياى مواد رطوبى و تقويت جگر [ صفت آن ] شيره خيارين شش ماشه شيره اصل السوس چار ماشه نبات يك توله خاكشى چار ماشه دهند باز شربت بنفشه دو توله در عرق شاهتره و عرق عنب الثعلب هر يك پنج توله حل كرده خاكشى پاشيده باز شيره عنب الثعلب شيره تخم كاسنى هر يك شش ماشه شيره باديان چهار ماشه شيره خارخسك شش ماشه شربت بزورى معتدل دو توله خاكشى پاشيده باز بجاى شربت گلقند دو توله شيره تخم خربزه شش ماشه افزايند باز آب كاسنى سبز مورق هفت توله شيره تخم خرفه شش ماشه لعاب بهدانه سه ماشه شربت بزورى بارد دو توله بدهند باز قرص طباشير سوده افزايند غذا شله . ايضاً چون بعد تنقيهء معمولى تب باز عود نمايد [ صفت آن ] آب كاسنى سبز مروق هفت توله لعاب اسپغول شيره خيارين هر يك شش ماشه شربت بزورى بارد دو توله خاكشى پنج ماشه غذا شله باز قرص زرشك صغير چار ماشه سوده به گلقند سرشته همراه آب كاسنى دوازده توله شيره باديان شش ماشه شربت بزورى دو توله باز شيره خيارين شش ماشه افزايند . ايضاً حماى مزمن [ صفت آن ] آب كاسنى سبز مروق چار توله شيره اصل السوس چهار ماشه شربت بنفشه دو توله خاكشى چار ماشه درم روز گلقند دو توله آب كاسنى ده توله شيره خيارين شيره عنب الثعلب هر يك چهار ماشه بزورى معتدل دو توله خاكشى پنج ماشه باز بجاى خيارين شيره مغز تخم هندوانه شش ماشه و بجاى عنب الثعلب اصل السوس چار ماشه كنند باز همه شيرجات موقوف نموده آملهء مربى يك عدد به ورق نقره پيچيده با شيره باديان شيره خيارين شربت بزورى دهند . ايضاً براى تب كهنه و سرفهء شديد و قى و صلابت معده [ صفت آن ] شيره مكوه شيره اصل السوس شيره خيارين در عرق مكوه عرق شاهتره برابر شربت بزورى خاكشى داخل كرده بنوشانند و مكوه خشك و مغز خيارشنبر در آب مكوه سبز حل كرده نيم‌گرم بر شكم ضماد سازند بعد از آن عنب الثعلب گل بنفشه گل نيلوفر اصل السوس خطمى خبازى تخم خيارى خيسانيده شربت نيم‌گرم خاكشى داخل كرده بدهند . ايضاً بعد مسهلات براى بقيه تب و سده كبد و رعايت تب احشائى