عرق مكوه عرق بيد ساده عرق كاسنى گلاب هر يك پنج توله شربت نيلوفر دو توله . ديگر كه با نفث الدم باشد لعاب بهدانه سه ماشه تيرهء پوست بيخ انجبار بيخ ماشه شيره تخم خرفه شش ماشه در عرق مكوه عرق بارتنگ برآورده شربت بنفشه دو توله خاكشى شش ماشه داخل كرده بنوشند . و اگر سرفه بسيار باشد شيره اصل السوس سه ماشه افزايند . ديگر كه بعد سه روز از اسقاط حمل تب آيد و سرفه هم بود لعاب بهدانه سه ماشه شيره اصل السوس پنج ماشه در عرق عنب الثعلب عرق شاهتره برآورده شربت بنفشه دو توله خاكشى شش ماشه داخل كرده دهند . ديگر اگر تب و قى و غنودگى ذبول و براز هر دو موقوف از كثرت انصباب صفرا و حركات مواد عجز طبيعت و ضخطه ماده باشد و عمر جوان و فصل گرما بود اول فصد باسليق كنند و تبريد لعاب بهدانه سه ماشه عرق بيد ساده عرق كاسنى عرق نيلوفر هر يك چهار توله گلاب دو توله شربت نيلوفر دو توله خاكشى شش ماشه وقت شام و شيره عناب پنج دانه شيره مغز تخم تربوز شيره تخم كاهو هر يك شش ماشه عرقيات ده توله شربت بنفشه دو توله خاكشى پنج ماشه به جهت صبح دهندد پاشويه كنند و شاخ بر پاها بكشند . ديگر براى تب حاد تبريد دهند و هر روز يك شيره اضافه كنند تا روز سوم اين دهند لعاب بهدانه شيره تخم كاهو شيره تخم خيارين شيره مغز تخم كدو شيره تخم كاسنى پنج ماشه آلو بخارا پنج دانه در عرق عنب الثعلب عرق شاهتره برآورده شربت نيلوفر دو توله خاكشى پنج ماشه داخل كرده بنوشند روز هفتم چون بيقرارى زياده بود و تشنگى به افراط و بول سوزان باشد شيره تخم كاهو و مغز تخم تربوز و خرفهء سياه هر يك يك توله اضافه كنند و خيارين موقوف نمايند و روز هشتم اين مسهل دهند شاهتره پنج ماشه عنب الثعلب گل سرخ هر يك هفت ماشه گل نيلوفر شش ماشه تخم خيارين تخم كاسنى هر يك يك توله شب در آب گرم‌تر نموده صبح ماليده صاف كرده مغز فلوس هفت توله تمر هندى چار توله ترنجبين دو توله گلقند دو توله ماليده صاف كرده روغن بادام پنج ماشه لعاب اسپغول يك توله اضافه كرده بنوشند وقت تشنگى و بجاى آب عرق مكوه بياشامند وقت دو هر نخودآب و سه پهر شام ملائم بخورند روز ديگر تبريد داده فرداى آن در مسهل سناى مكى هفت ماشه اضافه كنند . ديگر اگر در تب محرقه از خيسانده هذيان عارض شود پاشويه و لخلخله و تبريد به كار برند و خيسانده موقوف كنند و پارچه در سركه و روغن گل تر كرده بر تارك سر نهند . ديگر اگر با سوء تنفس بنا بر هيجان ماده بود انتظار نضج نكرده براى تنقيص مادهء مهياج مسهل خفيف دهند . ديگر اگر با تهوع و تشنگى باشد لعاب اسپغول شيره كاسنى هر واحد يك توله در عرق باديان ده توله برآورده گلاب دو توله سكنجبين دو توله داخل كرده خاكشى پاشيده دهند و نارنگى پخته جائز دارند . ديگر اگر مرد منحنى صفراوى مزاج و از خون خالى عروق باشد فصد نكنند كه مهلك است و عوض تبريد گل بنفشه گل سرخ هر يك چار ماشه در عرق عنب الثعلب ده توله جوشانيده شيره خيارين شش ماشه شربت بنفشه دو توله خاكشى چار ماشه دهند . و اگر آثار نزله ظاهر شود گل سرخ موقوف كرده بهدانه سه ماشه اصل السوس چار ماشه افزايند و عوض خيارين شيره مغز تخم هندوانه و شيره كاهو كنند . حب كافور نافع تب محرقه دوق و مسكن حرارت صندل به گلاب سوده زهرمهره سوده كات سفيد كتيرا تخم خرفهء مقشر تخم خشخاش هر يك يك درم كافور زعفران هر واحد نيم درم مغز تخم كدو مغز بهدانه هر واحد يك و نيم درم بلعاب بهدانه يا اسبغول حبها سازند و باقى نسخ حب كافور در حماى دق خواهد آمد . سفوف هندى مفيد تب محرقه است گلو طباشير زهرمهره سوده صندل سفيد سوده كات سفيد مرواريد سوده هر واحد يك مثقال كافور زعفران هر يك نيم مثقال سفوف ساخته به قدر مناسب بشربت نيلوفر آميخته خورانند . قرص طباشير كه در حميات حاره مستعمل طباشير يك توله زرشك دو توله تخم كاهوى مقشر مغز تخم كدوى شيرين مغز تخم تربوز مغز تخم خيارين هر واحد يك توله گل سرخ تخم كاسنى تخم خرفه هر يك شش ماشه كتيرا نشاسته هر يك سه ماشه صمغ عربى دو ماشه كافور يك ماشه زعفران دو سرخ كوفته بيخته بلعاب اسپغول اقراص سازند خوراك سه ماشه به آب كاسنى مروق يا چكيدهء آن . قرص طباشير كافورى ملين كه در تپهاى گرم مجرب رب السوس صندل سفيد كتيرا صمغ عربى هر يك دو درم تخم كاسنى تخم خرفه تخم كاهو گل ارمنى هر يك سه درم مغز تخم كدو مغز تخم خيارين گرد سماق هر يك پنج درم زرشك طباشير هر يك هفت درم ترنجبين ده درم كافور يك درم زعفران يك ماشه به دستور قرص سازند . قرص كافور بعد مسهلات اگر حرارت باقى باشد و سرفه نيز بود معمول است طباشير صمغ عربى كتيرا صندل سفيد هر يك چهار ماشه و نيم نشاسته مغز تخم خيارين مغز بهدانه اصل السوس مقشر هر يك نه ماشه مغز تخم كدو خرفه مقشر هر يك يك توله بز را لبنج دو ماشه كافور سه ماشه زعفران يك و نيم ماشه كوفته بيخته بلعاب بهدانه قرص ساخته سه ماشه از آن سائيده در شربت نيلوفر سرشته بليسند . اقوال حكما : [ صاحب اقتباس ] صاحب اقتباس گويد كه هيچ تدبيرى نافعتر از تسكين حرارت نيست و آن به دستورى نمايند كه در علاج غب لازمه مذكور شد ليكن در اينجا در تبريد مبالغه نمايند