على الاشراق ما دام طلع الشمس عن آلافاق رباعى اى آنكه ترا خطاب و الاجاه است - * عالم همه از بهر تو دولت‌خواه است - حق دوست ترا دارد و هم خلق بسى - * الحق بجهان سخى حبيب اللّه است - اميد كه بيمن قبول فيض شمول او مشتهر و مروج گردد ما توفيقى الا با اللّه و آن مسمى بود بتحقيق البحران و مشتمل است بر مقدمه و هفت فصل و خاتمه - مقدمه - در بيان معنى بحران و تعريف او بحران بلغت يونانى بمعنى حكم فاصل است يعنى حكمى كه فاصل باشد ميان دو مدعى مانند حكم قاضى و جالينوس گفته اول كسى كه استعمال اين لفظ نموده شخصى بود از عوام الناس چون ديد حال مريض را در وقت بحران ترسيد و تشبيه داد او را بشخصى كه خون‌آلوده نزد حاكم رود و گفت اين در حالتى است كه حاكمى برين حكم كند و همان استعمال تا حال جاريست و در اصطلاح اطبا عبارتست از تغير عظيمى كه در مرض حادث شود دفعة بسوئى صحت يا بسوئى عطب و معنى تغير بودن شى است در حالتى كه سابق نبوده و وجه اطلاق برين تغير آنست كه اين تغير هم باعث انفصال طبيعته و مرض است كه با هم مخاصمه دارند بسوئى صحت يا هلاكت و بقول لفظ عظم احتراز است از تغيرات يسيرهء كه در مرض واقع شود چون تغيرات زمان تزايد و انحطاط و بقول دفعتا از تغيرات عظيمه كه حاصل شود بتدريج مانند تغيرى كه از زمان ابتدا تا زمان انتها حاصل است و بقول بسوى صحت يا عطب از انتقالات امراض مثل انتقال سو نوخس بحمى عفونيه و فلغمونى بورم صلب چه اينها بحارين نباشند و تشبيه داده‌اند مرض را بدشمن باغى بر شهر و طبيعت را