مساوى سوده ماليدن براى حبس خون و استحكام دندان در تحرك اسنان كه به سبب رسيدن ضربه بر دندان باشد معمول است پهئكرى بريان سپيارى سوخته كتهه سرخ مرچ سياه امله نصف خام و نصف بريان نمك مساوى كوفته بيخته ساختن براى جنبش دندان كه به سبب ضربه يا سقطه يا جزو آن باشد از مجربات والد مرحوم است و نوشادر و نشاسته و شب مساوى سائيده بر بيخ دندان نهادن نيز مفيد بود و كذا مضمضه از زردو چوب و دارهلد و ريوند خطائى هر يك سه ماشه در آب شور پخته صاف نموده روغن گل و بابونه هر يك يك توله داخل كرده . و ايضاً عدس مسلم كوكنار ريوند خطائى دارهلد هر يك نه ماشه روغن گل سه توله علاج جنبش دندان از نقصان گوشت لثه و تآكل آن فصد سرور چهار رگ نمايند و بعد از نضج مسهل صفرا دهند و از گوشت و شيرينى پرهيزند و غذا سماقيه در مانيه ذررشكيه بمغز بادام خورند و از كندر و روز را دند مدحرج و دم‌الاخوين داير مساوى سنون ساخته استعمال نمايند . و ملا سديد مينويسد كه سبب نقصان لحم لثه يا سوء مزاج حار يا بارد يا تفرق اتصال از درم و غيره باشد فقط پس معالج را بايد كه در علاج ازاله سبب آن نيز مرعى دارد . و ايضاً براى نقصان گوشت لثه يشب سبز مرواريد ناسفته بندق خندى جوز رز هندى بادام تلخ هر سه را مع مغز در روغن گاو بريان كنند كه سرخ گرد و فوفل برگ حنا برگ زيتون خشك هر يك دو درم سنون ساخته وقت شب بمالند و بالايش پان بخورند و صبح زر ورد تخم مورد حب كاكنج پوست درخت كمرك برگ آمله سبز هر يك توله جوشانيده مضمضه كنند كه مجرب است و سنون حنين كه در آن آرد كرسنه ده درم است استعمال كنند كه در ابنات لحم لثه مجرب است و چون لثه متعفن شود فلدفيون و غيره ادويه تيزى كه در اكله دهن گذشت و هر چه در تآكل لثه بيايد به كار برند و قوابض بشمدده از مضمضات و دلوكات و غيره استعمال نمايند وزر رور ابيض و اسود و سنون معمولب و سنونى كه از گلنار و آمله و شب يمانى و اقاقيا مساوى سازند و نيز مجرب است و در نسخه ديگر عود سوخته عوض آمله است . و اگر دم‌الاخوين كزمازج انزروت كندر جوز السرو بيخ سوخته طباشير اقاقيا گل سرخ گلنار جفت بلوط پوست انار ترش هر يك يك جزو فك لاهوتى نيم جزو كوفته بيخته وقت خواب بمالند رأى ابنات گوشت لثه و رفع بدبوى دهان به غايت نافع و تأليف حكيم محمد زمان است و سنون سعد گلنار سماق لودهء سوخته شب يمانى مساوى نيز براى ابنات گوشت لثه مفيد و منقول از شيخ الرئيس است و مصطكى رومى كهربا با گل فوفل دم‌الاخوين مازو و گلنار هليله سياه پوست هليله زرد آمله منقى برگ حنا كات سفيد گشنيز خشك هر يك يك جزو فك لاهورى نيم جزو كوفته بيخته وقت خواب بر دندان ماليدن براى تقويت دندان و رويانيدن گوشت بيخ آن و حبس خون و قروح مزمنه مجرب حكيم علوى خان است . و به قول قرشى اگر زراوند مدجرح كندر دم‌الاخوين آرد گرسنه بيخ سوسن مساوى سده سكنجبين عنصلى سرشته بمالند لثه را محكم كند و گوشت بروياند و مصطكى رومى سنگ جراحت انرزوت مساوى كوفته بيخته ماليدن درد و گوشت حوزه لثه را زائل سازد . جالينوس گويد كه چون تدبير مذكور كفايت نكند تنقيه به ايارجات كبار نمايند و بعد از آن اين دوا استعمال كنند : پوست انار سى درم گلنار مازو شب عاقرقرحا هر يك ده درم و سماق پانرده درم كوفته به سركهء آس سرشته قرص سازند و خشك كرده وقت حاجت سوده سنون كنند . و در نسخهء مسيحى وزن پوست انار سه درم و ديگر ادويه دو درم و سماق و نمك هندى هر يك يك درم است و يا بگيرند هليله زرد و مازو سبز پوست انار ترش و گل‌سرخ و رامك و سماق و فلفل و كزمازج مساوى و سائيده استعمال نمايند و يا پهتكرى سوخته در سركه سرد كرده يك جزو و نمك بريان دو جزو و سماق سه بز و سائيده به عمل آرند . و گويند اگر فائده نشود مىبايد كه موضع عفن اكال را داغ دهند استاد مرحومى نيز داغ و بسوزن طلائى ميفرمودند . علاج جنبش دندان از ضعف لثه و قلت خون آن و يبوست دندان براى تقويت اغذيه مولد خون مانند گوشت حلوان و چوزه مرغ فربه و زردى بيضه خورند و براى جذب خون به سوى لثه چيزهاى گرم و ممسك و مقوى آن چون سعد و سنبل الطيب و عود سوخته و مصطكى و گل سرخ بر لثه مالند و اگر از غلبه يبوست باش ترطيب مزاج جميع بدن و خاصه دمك باغذيه و اشربه و غيره نمايند مثل البان و ماء اللحوم و استحامات و تمريخ بدن به غير و مليات و استعمال ادهان و اشياى چرب و مرطب بصوق و دلك و قطور در گوش به مثل روغن گل و خلاف و آب برگ عنب الثعلب به عمل آرند و سكون و آرام و كثرت خواب بعد غذا و بر شكم سيرى نمايند و بعد حصول ترطيب براى تقويت بيخ دندان ادويه بارد قابض مثل سماق و پوست انار و كزمازج و خسته هليله و شب و تخم گل سوده بر لثه بمالند و آنچه در علاج وجع اسنان كه از يبوست باشد مسطور شد به كار برند . و بدانند كه از جمله ادويه مقوى لثه مضمضه به عصاره