و گفته كه بگيرند انار و با پوست و تخم او كوفته آبش برآرند پس بگيرند يك رطل از اين آب و از انار برى كه او بدان اراده‌ى نارمشك مىكند به وزن يك درم و سنبل الطيب و مصطكى هر واحد نيم درم و گل ارمنى يك درم و اين همه را بصره بسته در آب انار بجوشانند تا آنكه غليظ گردد بعده بر آن عسل مصفى انداخته بپزند تا به قوام شىء منعقد آيد و يك ملعقه بزتا شانزو تهوع و غثيان بخورند . بعد از اين دواى ديگر وصف كرده و نسبت آن ننموده و از اختيارات اوست . و گفته كه بگيرند آب به پوست كوفته يك رطل و آب حب الارس نيم رطل و مصطكى پنج درم داشته يك نيم درم و همه را بجوشانند حتى كه غليظ گردد پس استعمال نمايند . و ايضاً اين دوا ذكر كرده و نسبت او به سوى خود نموده و گفته كه من استعمال اين ميكنم بگيرند آب انار به غير تخم و پوست او يك رطل و آب نعناع ربع رطل و كوكب الارض دو ثلث درم و مصطكى رومى دو درم و همه را بپزند تا آنكه به قوام سكنجبين آيد و در قى و تهوع و غثيان استعمال كنند بعد از آن اين شربت ذكر كرده . و گفته بگيرند آب انار يك رطل آب سفرجل يك رطل و هر دو جمع نموده مشك نيدرم عود و ثلث درمن مصطكى يك درم نعناع خشك پنج درم داخل كرده همه را بجوشانند تا آنكه ثلث باقى ماند استعمال نمايند عند القى و غثيان بعده ربوب نافع معده و قى غثيان ذكر نموده . و گفته كه رب و به رب انار درب ريباس و رب سيب همه امثال اين جمله نافع قذف و غثيان و تهوع‌اند اگر به التهاب و عطش شديد باشد . و ابو ماهر اين شربت را همواره استعمال مىكرد چون در آنجا عطش شديد و التهاب بودى و گاهى اين ربوب به ماء الشعيرى انداخت و چون عطش شديد و التهاب نمىبود و استفراغ بدن و نقاى معده مىشد ترياق كبير به آب نفاح يا شراب كهنه استعمال مىنمود و نفع او بسيار ظاهر مىشد . و ذكر كرده كه آب انار تنها چون با نعناع بجوشانند قى و تهوع را نفع كند . و گفته كه مردى از اوائل رأى فصد نزوقى مىداد چون با عطش شديد و تلهب بودى تا غائله صفرا را بشكند و من اين را در اين زمان به عمل مىآرم . انطاكى گويد كه اگر غثيان و قى از ماده‌ى نازل از سر باشد آمله مربى و شربت خشخاش دهند و شميدن پياز و اكثار از خائيدن مصطكى و سعد و كندر و نخود بريان و كشنيز و بن و فول و شم مشك و فاغيه نافع و بايد كه از محركات غثيان مثل روغن‌ها و كنجد و حب البان و ادمغه و پياز نرگس احتراز كنند . ذكر ادويهء مفرده و مركبهء يونانيه مفيد قى و تهوع و غثيان : سويدى از ابن ماسويه و تفليسى و غيره نقل كرده كه شرب پوست قاقله نيم درم و يا يك درم با آب انار ترش و يا قاقله مع پوست كوفته به آب خوردن يا با مصطكى آميخته و كذا نعنع به سركه تيز يا به آب انار ترش و كذا شرب مرا خور و كذا فقاح كرم و كذا تمام به سركه و كذا ناردين به آب سرد و خوردن پسته‌ى شور مع پوست كه بالاى مغز او است و كذا برگ حماض و تخم آن و كذا ريباس به آب انار ترش و امتصاص آن و كذا پست جو به آب انار ترش و كذا آب انارين معصور به شحم آن و كذا ليمون نمكين با سركه خوردن و كذا شربت حصرم منعنع هر واحد مانع غثيان است و ارمال به آب انار ترش و كذا قاقله‌ى فرد تنها و به آب نعنع بستانى و كذا قاقله‌ى بزرگ تنها و با آب انار ترش و كذا خوردن نعنع بستاى به سركه يا آب انار يا عصاره‌ى او به سركه يا ضماد عصاره‌ى نعنع و روغن گل بر فم معده و كذا شرب قرنفل و كذا جرم باشند يا طبيخ آن و كذا گشنيز خشك بريان تنها يا به وزن دو درم به آب انار ترش و كذا پست و خن و كذا مجاز نخل و كذا جوزبوا و كذا زعرور سفيد و كذا شاه‌بلوط و ضماد آن و كذا تخم مثل و بيخ آن و كذا سيب ترش در خمير پيچيده بريان كرده و كذا تمر هندى و كذا شرب و ضماد آمله و كذا تنقل غير او خوردن پست آن و كذا تبق و كذا سماق و مثل او زيره به آب بارد و كذا حصرم و كذا انبرباريس و كذا ضماد اذان انفار و كذا اكل حماض و كذا تختم زمرود و كذا شرب ميعه‌ى سائله و كذا اكل و ضماد حب الآس و كذا بنگ و سعد و زر و رد و كذا ضماد سك المسك هر واحد قاطع قى و تهوع است و گويند كه طبيخ گشنيز خشك سماق كرد يا مسكن قى غثيان است و پوست نارنج به آب گرم مجرب است و فاد زهر اصيل به گلاب سائيده بدهند كه مجرب است و چون ليمون را بريده قدرى نمك و صعتر بر آن پاشيده بمكند قى را ساكن نمايد . و اگر پوست قاقله به قدر شش هفت درم در آب يا گلاب جوشانيده صاف نموده بنوشند بالخاصيه قى را ساكن كند و نقوع پوست بيرون بسته و انبرباريس و حب الآس بلاشكر مانع قى است و خوردن ترياق فاروق به قدر به نقه قطع شديد غالب مىنمايد . و به قول شيخ مضغ مصطكى و مضغ كندر و تبزق غثيان و قى را مضغ مىكند و از جته الخضرا و سداب خشك لقمه خوردن عجيب است و قرنفل چون لحق شديد مثل سرمه نمايند و بر حسوئى كه از كعك و عصارات ساخته باشند پاشيده بنوشند فى الحال تسكين نمايد و كذلك چون به آب سرد بخورند و يا در آب جوشانيده بنوشند و خصوصاً براى بيان و بهتر آن است كه بر آن مصطكى بپاشند و از ادويه‌ى مسكن قى و غثيان رب ترنج است در صفراوى تنها و در بارد مخلوط بعود خام و قرنفل بدهند . و ايضاً طبخ پوست پسته تنها يا بافاويه و قويتر از آن