محمد اعظم خان ( ناظم جهان )

170

اكسير اعظم ( فارسى )

كه وقت سرفه بدحال شود گويا از سرفيدن قى خواهد شد نافع است . علاج سرفه وبائى گويند كه اين قسم سرفه از تعفن هوا به مردم كثير پيدا مىشود و باعث هلاكت طفلان و بزرگان مىگردد پس در بزرگان رگ هفت اندام زنند و خون وافر گيرند كه قريب بغشى رسد و در كودكان زير هر دو پستان زلو چسبانند و جهت نضج ماده اصل السوس گاو زبان بيخ كرفس هر يك هفت ماشه ايرسا اذخر انيسون هر يك سه ماشه پوست بيخ كاسنى ابريشم خام بادرنجبويه هر يك نه ماشه و مويز منقى يك توله سپستان چهل عدد آلو بخارا خوبانى هر يك پنج عدد جوشانيده گلقند عسلى خميره بنفشه هر يك دو توله دهند و غذا نخوداب مرغ روغن با شورباى مرغ بنان رده دهند و به جاى آب بر عرق بهار نارنج و باديان اكتفا ورزند و بعد هفت هشت روز يا زياده جهت تنقيه برگ سنا دو توله آلوده عدد گل بنفشه يك توله پوست هليله زرد هليله‌ى سياه هر يك يك نيم توله خيارشنبر ترنجبين هر يك هفت توله شيرخشت پنج توله شربت دينار چهار توله روغن بادام هفت ماشه در مطبوخ افزوده دهند و به جاى آب عرق گاو زبان و بهار برابر آميخته نوشانند وقت دو پهر نخوداب مرغ و شام شورباى مرغ كه فائق به آب ليمون كاغذى و انار دانه‌ى ترش باشد نان ثريد كرده و روز دوم به تبريد رب السوس جوزبوا هر يك يك ماشه سوده در شربت سيب ولايتى يك توله ورق نقره يك عدد آميخته بليسانند بعده اصل السوس برگ گاو زبان پرسياوشان هر يك هفت ماشه زرنب اذخر هر يك چهار ماشه بادرنجبويه نه ماشه در عرق بهار و گلاب و گاو زبان هر يك نه توله جوش كنند كه به نيمه آيد ماليده صاف نموده شربت بنفشه چار توله تخم كنوچه يا شربتى نه ماشه پاشيده بنوشند و همين خط ه چهار مسهل داده جهت تعديل مزاج مفرحات و مقويات اعضاى رئيسه كه در آن حموضتى باشد با عرق كيورا و بيدمشك و صندل و عرق عنبر به كار برند وجهى كه در آن انار دانه و جو اكهارست به نسخه‌ى قادرى در اين به آب نيز مجرب بلا تخلف است و اين حب از مجربات است رب السوس گل گز و بنفشه و سيوتى جوز بوامر مكى زوفا ايرى بادرنجبويه چاى خطائى هر يك سه ماشه صمغ عربى يك توله مغز بادام سه توله زعفران هفت ماشه حبها به قدر نخود سازند و اين دوا در كودكان و بزرگان بسيار مفيد خاكستر ماهى بهور و نمك طعام به قدر ذائقه مرد كلان را سه ماشه در برگ تنبول و يا در عسل يك توله و در كودكان از يك حبه تا يك ماشه بدهند و همچنين خاكستر مرغ سليمانى و سنگ خواره و مرغ عيسى كه به هندى جهانپل گويند و تخم آزاد درخت و همچنين مرغ سياه كهنه در يك آثار روغن و يا زياده پخته وقت تناول طعام در هر غذا آميخته خوردن و همچنين مرغ حق گو كذا فاخته هر واحد نافع ليكن بايد كه بالاى اينها آب تا دو گهرى نبايد نوشيد و اين دوا نيز مجرب است گل دامن سياه يك توله برگ تنبول مورد سه عدد در گلاب و عرق گاو زبان هر يك يك نيم پاد بجوشانند كه چهارم حصه بماند ماليده صاف نموده عسل سه توله و كودكان را به وزن دو سه ماشه و تنبول نيم يا يك عدد و عسل شش يا هفت ماشه گيرند . و ايضا فلفل سياه يك ماشه مغز بادام پنج عدد نبات يك توله مسكه گاوى سه توله دهند و اين حسب مجرب است جواكهار جدوار زعفران فلفل سياه و سفيد بسباسه هر يك دو درم انار دانه‌ى ترش يك و نيم توله صمغ آلوبالو يك توله مرمى كنيم درم خوبانى هفت عدد در گلاب تر ساخته لب گرفته ادويه آميخته جها به قدر نخود بسته در دهن دارند كه تنها نافع و گاهى با شيره‌ى بادام هفت عدد برگ تنبول پخته سه عدد در گلاب نيم پاو شربت فريادرس سه چهار توله و گاهى بالائى جغرفات ترش نبات دو نيم توله اول ليسانيده بالايش افشرده‌ى زردآلو هفت عدد آلوبخارا پنج عدد در عرق بهار نيم پاو گلاب چهار توله شربت نيلوفر و اصل السوس مدبر يك دو توله مفيد شده و گاهى وقت شب سه ماشه مرمكى خوردن و صبح جوزبوا دو ماشه اصل السوس سه ماشه در شربت تنبول و عسل هر يك يك نيم توله و بالايش شيره‌ى بادام هفت عدد بسباسه يك و نيم ماشه و برگ تنبول چهار عدد لعاب گاو زبان هفت ماشه و شربت فراسيون سه توله غذا پلاو مرغ و مطنجن به حفرات گاوى و بالائى مىدهند ، و مفرحات و حموضات مثل لعاب گاو زبان و آب انارين و گلاب و كيوره و عرق بهار نارنج و نقوع آلو بخارا و خوبانى و ترشىهاى ديگر و جدوار و شربت تنبول و شربت فريادرس و حريره‌ى كه در آن پوست خشخاش و زنجبيل است مفيد بود و حجامت بى شرط بر مهره‌ى دوم گردن متصل پشت سرفه‌ى كهنه و شديد را نفع مىبخشد و از آب معصور انار ميخوش مشوى كرده مردم كثير صحت يافته‌اند و صفراوى مزاج را در زمستان كه به هيچ علاج منتفع نمىشد نيز مفيد شد .