محمد اعظم خان ( ناظم جهان )

135

اكسير اعظم ( فارسى )

مغز تخم كدو و پرسياوشان باديان زوفاى خشك مغز بادام مقشر حلبه پودينه ولايتى صمغ عربى تخم خطمى كتيرا تخم كتان بهدانه كوكنار هر يك شش ماشه جوكوب نموده در دو آثار آب بجوشانند تا نيم آثار باند صاف نموده عسل پاو آثار داخل كرده به قوام آرند خوراك پنج ماشه تا دو درم لعوق كه براى ضيق النفس مجرب گاو زبان گل گاو زبان صمغ عربى زراوند مدحرج رب السوس بهمن سفيد بيخ سوسن فلفل سفيد هر يك يك درم پاو بالا خشخاش سفيد چهار درم و نيم خشخاش سياه دو نيم درم مغز بادام يك نيم درم مغز تخم تربوز دو درم تخم كاهو مقشر يك درم عسل سفيد پنج دام نبات سفيد پانزده دام به دستور لعوق سازند خوراك شش ماشه ايضا نافع ضيق النفس و سيعال مزمن بلغمى اصل السوس مقشر ايرسا گل گاو زبان باديان زوفاى خشك گل بنفشه هر يك يك توله عناب انجير زرد هر يك بست دانه مويز منقى چهل دانه تخم حلمى تخم خبازى پرسياوشان هر يك يك نيم توله جوشانيده صاف نموده نبات سفيد پاو آثار عسل مصفى نيم پاو داخل كرده به قوام آورده در آخر صمغ عربى رب السوس مغز چلغوزه مصطكى هر يك سه ماشه دارچينى دو ماشه باريك سائيده آميزند ايضا نافع ضيق و سوء تنفس اصل السوس مقشر گاو زبان تخم خطمى خبازى سبوس گندم هر يك يك توله گل بنفشه ايرساى يك شش ماشه زوفاى خشك نه ماشه جوش داده صاف نموده با نبات سفيد پاو آثار به قوام آورند و فرود آورده صمغ عربى رب السوس مغز بادام مقشر مغز تخم خربزه مغز چلغوزه هر يك سه ماشه گاو زبان دو ماشه باريك سوده آميزند خوراك در ماشه ايضا كه در اين مرض مجرب نوشته افتيمون غاريقون سفيد هر واحد يك توله كوفته بيخته در شهد سفيد شش توله آميخته هر روز نه ماشه با عرق گاو زبان بليسند مطبوخ نافع ربو و سرفه بلغمى بزر كتان زوفاى خشك ايرسا گاو زبان هر يك يك درم باديان دو درم بيخ باديان نيم‌كوفته اصل السوس مقشر نيم‌كوفته پرسياوشان هر يك صد درم انجير چهار عدد مويز منقى پانزده دانه نبات دو توله در آب جوش داده به عمل آرند ايضا كه مجرب عويدى است اصل السوس مقشر نيم‌كوفته پنج درم باديان دو درم انجير سفيد هفت عدد خوب جوش داده صاف نموده يك اوقيه شكر داخل كرده بنوشند و طبخ شيح ارمنى و اير ماه اصل السوس عظيم النفع است و مطبوخ بزر كتان جلسه هر يك هفت ماشه مويز منقى يك توله نيز مفيد مطبوخ كه در ربو بارد بلغمى و سن پيرى مستعمل اصل السوس برگ سواب پودينه هر يك چهار ماشه سپستان بست دانه جوشانيده شهد دو توله داخل كرده دهند و گاهى فراسيون چهار ماشه به جاى سداب ميكنند و يا باديان اصل السوس بيخ سوسن هر يك چهار ماشه زوفاى خشك سه ماشه جوشانيده نبات يك توله داخل كرده دهند باز اسارون عوض بيخ سوسن داخل كنند اسارون جهت علل باره دماغى عصبى نافع و بيخ سوسن ملطف ماده است دفعه نبايد داد مگر در سرفه و ضيق كهنه معمول است . ايضا براى ربو مزمن كثير البلغم مع استسقا كلانج بزورى شش ماشه خورده اسطوخودوس باديان عنب الثعلب هر يك چهار ماشه زوفاى خشك سه ماشه مويز منقى ده دانه جوشانيده گلقند دو توله داخل كرده بنوشند . و اگر فائده نشود اصل السوس پرسياوشان فراسيون عنب الثعلب ايرسا هر يك چهار ماشه زوفاى خشك سه ماشه مويز منقى ده دانه پودينه دو ماشه جوشانيده و نبات دو توله آميخته صمغ عربى كتيرا هر واحد نيم ماشه سوده پاشيده بدهند و معجون زوفا و شير شتر نيز مستعمل است . مطبوخ زوفا كه در ربو بلغمى معمول انجير زرد تمر بيرون هر كدام ده درم مويز منقى ده دانه تخم كرفس باريان پرسياوشان اصل السوس زوفاى خشك فراسيون هر كدام پنج درم همه را در سه رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد صاف نموده در سه روز با دو مثقال معجون زوفا بدهند و تا يك هفته به عمل آرند بعده تنقيه نمايند معجون زوفا كه در ربود ضيق و جهت نضج مواد محتبسه سينه مجرب است در بح سعال نزلى بارد در قول جرجانى خواهد آمد . نوع ديگر منضج مواد سينه نافع ربود سرفه زوفا اصل السوس پرسياوشان مويز منقى هر يك پنج درم مغز بادام تلخ تخم كتان مغز چلغوزه هر يك سه درم فلفل باديان پودينه خشك بيخ سوسن هر يك يك درم عسل سه وزن شربت سه درم معجون رب السوس نافع ربود ضيق و مخرج رطوبات لزجه و مده از صدر از مجربات حكيم على زراوند مدحرج تخم انجره قرومانا فلفل مغز بادام تلخ حسب الرشاد زوفاى خشك پرسياوشان هر يك يك حرير رب السوس دو جزو كوفته بيخته با عسل كف گرفته معجون سازند و هر روز سه درم تا چهار درم بخورند و عقب آن خميره بنفشه در آب گرم حل كرده به تدريج بياشامند معجون قفى نافع ربود سرفه و درد سينه و معده و جگر و ربو و مصفى آواز مويز منقى بست و پنج درم زعفران سنبل الطيب سليخه دارچينى دارشيشعان هر يك يك درم قصب الززيره قفاح اذخر علك البطم مقل هر يك دو نيم درم مرمكى چار درم آنچه حل كردنى است در مثلث حل كننده و آنچه كوفتنى است كوفته بخيته جمله را با عسل مصغى بسرشند شربتى يك درم با شربت زغا درد و سينه و سرفه و به آب گرم در درد جگر و معده . نوع ديگر كه ضيق و سعال