گندم و نمك تكميد سر كنند و ناس تنباكو بگيرند و خاكشى به اندكى نمك مثل حنا سائيده طلا كردن براى شقيقه كه بعد زكام عارض شود از مجربات والد مرحوم است . و حب هندى معمول حكيم شاه محمد و كذا نفوخات معمولى كه در قرابادين مسطور شد نيز مفيد است . و اگر امر مشتد گردد و ايارج فيقرا و غاريقون مساوى يك درم بدهند كه براى شقيقه و اكثر انواع صداع مجرب است و طبيخ بابونه و شيح و صعتر و شبت و غيره حشايش حاره بر سر ريزند . و حكيم كبير على خان تلميذ رشيد نواب علوى خان در قوانين العلاج مىنويسند كه در شقيقه كهنه ضفدع كهنه را گرفته شكم آن شكافته پاك نمايند و بجوال دوز سوراخها بسيار كرده موضع درد را به روغن زرد چرب نموده گرماگرم بر آن بندند بعصابه محكم و يك ساعت نجومى بدارند و بعد هر ساعت نجومى تجديد ضفدع نمايند تا آنكه تا وقت زوال نوبت به پنج شش ضفدغ برسد اغلب كه همان روز شقيقه بر طرف گردد و مجرب است و به اغذيه لطيفه مثل چوزه مرغ و گنجشك با دارچينى و يا زرده تخم مرغ نيمبرشت با دارچينى بسازند . ذكر بعض ادويه يونانيه مفيد شقيقه بارد : [ نسخه 1 ] ضماد موى سوخته و كندر و صبر مساوى به آب قرنفل سرشته در حمام و سعوط روغن تخم شفتالو و كذا عنبر و يا مشك يك قيراط به روغن بادام و سعوط و ضماد روغن تخم مشمش تلخ و ذرور بسباسه بر سر و غذا بكبك و دراج و گنجشك و شفنين و ظبى و ارنب و بچه مرغ هر واحد در شقيقه بارد مجرب سويدى است . [ نسخه 2 ] و ضماد بيضه مورچه سائيده به روغن گاو آميخته بر يافوخ و روغن ناردين و مرزنجوش به آب قرنفل سرشته و برگ راسن تنها و به شراب كهنه پخته و ثمر قثاء الحمار در زيت كهنه پخته و زهره رخمه و كبابه سوده به آب صبر آميخته بر يافوخ و عود به روغن به آن بر يافوخ و بر جانب درد متواتر و خرنوب نبطى و طلق محلول به وزن او صبر آميخته و به آب باديان سرشته بر يافوخ و مقل ازرق به سركه و ثوم بصبر معجون به عسل و سرگين كبوتر تنها و با حرف و ياسمين و يا برگ آن سوده در روغن كنجد جوشانيده و حنا به سركه سرشته در حمام و اشنان سبز به مثل او صبر در حمام و اكليل الملك به سركه پخته در حمام و ياسمين برى در حمام و رامك در شراب كهنه و خسك محرق با صبر مساوى به سركه رشته و خطمى تنها و با كندر و حرف بارد خشكار و ثافسيا و خرنوب شامى به روغن ناردين و محموده به سركه و ماميران و صبر مساوى به آب صبر تازه و آرد گندم پخته به روغن مادام آميخته و كنجد و شاخ انگور سوخته در حمام و مازو يك جزو و زعفران دو جزو به آب قرنفل . [ نسخه 3 ] همچنين ضماد زرنباد به آب سائيده در اسفل قدم و سعوط بسبابه به روغن بنفشه و موميائى يك حبه به آب مرزنجوش ورنه به روغن بادام و بيخ و برگ قثاء الحمار پخته به شير دختر آميخته و خون رخمه و يا زهره آن به روغن بنفشه در جانب صحيح و فرفيون قيراط به جندبيدستر و روغن بادام آميخته و روغن ياسمين و روغن بادام مسلخ تلخ به آب مرزنجوش و آب ياسمين برى به شير زنان و آب برگ سوسن سه روز متواتر و مرواريد محلول و زعفران جندبيدستر در زهره بز حب مثل عدس ساخته و يك حب به روغن بادام سوده و فرفيون يك درم در ده درم روغن بادام يا زيت حل كرده اگر مرض نو باشد در جانب صحيح و اگر كهنه باشد در جانب عليل و قطور آن در گوش نيز و روغن تخم ترنج و شرب . [ نسخه 4 ] و ضماد شيح ارمنى و راسن و عصاره قثاء الحمار و حب الغار به شراب كهنه و خربق سياه و شحم حنظل و جوز السرو و اشق و زراوند طويل و زنجبيل مخلوط به روغن خيرى زرد و مغز پنبه دانه و مثل او صبر به عسل سرشته و مغز خيارشنبر و راوند و بلسان و زوفرا يعنى خراد نرگس و قصب الزريره و شم و ضماد روغن غار و ياسمين و خردل و گل بابونه و روغن سنبل رومى و شرب و شم . [ نسخه 5 ] و ضماد شونيز و حب الغار به مصطكى و انيسون آميخته و زعفران و عنبر و مشك و جوزبوا و بخور و شرب و ضماد و شم مرزنجوش و بخور و ضماد سندروس و كبريت و شم برگ غار ماليده و نطول و ضماد راسن و فقاح اذخر و اكل و شم شبت و اكل و ضماد جندقوقا اكل لحم بازى و بقله باديان و نان در شراب كهنه تر كرده نهار چند روز و لحم بقر و ثوم و عود يك درم به جلاب هر روز و تخم باديان و پوست بيخ آن و هليله كابلى و اكل و ضماد و سعوط زهره بز و عود . [ نسخه 6 ] و گويند كه برگ طرفا مر مكى سندروس قند سفيد خسته شفتالوى تلخ مساوى به آب فرنجمشك تازه سرشته بخور كردن نافع است . [ نسخه 7 ] و به قول بالقى اختلاط مرمكى به ادويه شقيقه مقوى فعل آنها است و نفع عجيب سريع نمايد . [ نسخه 8 ] و حكيم الملك در مجربات خود نوشته اگر مرمكى در سركه بسايند تا كه مشابه كشك جو گردد و بر سر بمالند صداع و شقيقه مزمن را نفع بخشد . [ نسخه 9 ] و سلطان محمد مراد گفته كه از مجربات است ضماد كردن جوزبوا سوده بر شقيقه و همچنين خوردن ترياق كبير و ضماد بدان و كذلك ضماد و تشميم به گل نرگس . [ نسخه 10 ] و ايضا فلفل سياه دو نيم عدد و نخود مقشر دو نيم عدد در آب سائيده بر شقيقه طلا كردن و كذا تقطير آب زنجبيل تر و قند سياه سه سه قطره در منخرين . [ نسخه 11 ] و به قول رازى اگر نمك نيم رطل در يك رطل آب حل كرده در آن حنا بسرشند و بعد ستردن موى سر از آن بر سر خضاب نمايند و تمام شب بدارند شقيقه و بيضه و هر صداع مزمن را زائل كند و به صحت تجربه بعضى رسيده و هر گاه آب پياز نرگس با نصف آن روغن كنجد بپزند و بر سر بمالند بسيار نافع بود . ذكر ادويهء مجربه هنديه ( مفيد شقيقه بارد : ) [ نسخه 1 ] برگ نيب و برگ تكچهكنى هر يك يك جزو زردچوب ربع جزو كوفته بيخته در آب دريا به قدر فلفل حب بسته در سايه خشك كنند و يك حب از اين و نيم عدد فلفل سياه در آب ساييده به جانب صحيح