به آب فواكه و بنفشه و اماله آن به بستن دست و پا و ماليدن انها و گذاشتن در آب گرم شوند . و در اينجا بعض تراكيب مطب اساتذه كرام كه مخصوص صداع نزلى حار و مركب و بارد است جدا جدا مسطور مىگردد : اگر با نزلهء حار باشد تنقيه بدن و سر از مسهل صفرا و حب بليله كنند بعد از نضج تام اگر بدن ممتلى از اخلاط و محتاج تنقيه باشد . و هرچه در علاج نزله و زكام حار خواهد آمد مفيد شناسند و اطريفل گشنيزى توله خورده عناب پنج عدد اصل السوس چار ماشه گل بنفشه شش ماشه جوشانيده نبات داخل كرده بنوشند . و اگر حرارت زياده بود به جاى اصل السوس بهدانه كنند و يا هليله سربى خورده شيرهء عناب شيرهء تخم كاهو يا كاسنى عرق شاهتره نبات بنوشند . و اگر خواهند اطريفل گشنيزى به جاى هليلهء مربى كنند و يا گل بنفشه گل نيلوفر كوكنار هر يك يك توله در شير گاو جوشانيده بخار آن بگيرند و نزله بند و پاشويه و تبريد به دستور استعمال دارند . و اگر با صداع در هر دو بازو ضربان و ريزش نزله و سرفه باشد منضج از عنب الثعلب گل بنفشه اصل السوس عناب سپستان گاو زبان پرسياوشان تخم خطمى خبازى داده بعده گل سرخ سناى مكى نيز اضافه كرده جوش داده صاف نموده مغز فلوس گلقند شيرهء بادام داخل كرده دهند اگر از مغز فلوس كراهت آيد هليلهء زرد هليلهء سياه تربد سفيد اضافه كنند و بعد مسهلات عناب سپستان خطمى خبازى پرسياوشان جوش كرده بخورند اگر نزله باز نايستد خميرهء خشخاش كوكنارى اضافه كنند و نزله‌بند نيز نهند و لعوق معتدل براى سرفه و ناس نزله كه در آن مشك و سنبل الطيب است طيار كنند و براى سرفه اصل السوس گاو زبان پرسياوشان نبات جوشانيده همراه لعوق مذكور بدهند . و ايضا اگر درد سر و ضربان چشم به شدت باشد بهدانه عناب در آب جوش داده شربت بنفشه خاكشى داخل كرده بنوشند و قرص مثلث در آب سوده بر صدغين طلا نمايند و پاشويه نيز كنند . باز اگر شدت درد باشد فصد سررو كنند و در جوشانده خطمى خبازى تخم خشخاش هر يك پنج ماشه اضافه نمايند . و ايضا اگر صداع و ضربان بشدت مع تب باشد بهدانه گاو زبان سپستان نه دانه كوكنار يك ماشه زعفران ماشه در عرقيات جوش داده شربت بنفشه خاكشى داخل كرده دهند و افيون بزر البنج كتيرا صمغ عربى اشق قرنفل هر يك ماشه كوكنار نيم ماشه در سفيدى تخم مرغ سائيده نزله بند بر صدغين نهند . و ايضا براى صداع نزلى حار هليلهء مربى كوفته به اسطوخودوس سوده ممزوج نموده بخورند بعده شيرهء مغز تخم هندوانه شربت بنفشه عرق شاهتره عرق كيوره بنوشند غذا يخنى پلاو كم روغن خورند . و ايضا ايارج فيقرا به روغن بادام چرب كرده به اطريفل گشنيزى يا صغير سرشته تناول نمايند بالايش لعاب بهدانه عرق شاهتره نبات بنوشند روز دوم اطريفل عرق شاهتره عرق عنب الثعلب شربت بنفشه بالنگو پاشيده بنوشند بالنگو براى قبض و اصلاح معده كه از ايارج اسهال شود ميدهند روز سوم براى رفع خشونت ريه شيرهء اصل السوس شيرهء خيارين شيرهء گشنيز خشك دهند . و ايضا اگر مع زكام و حمى حار نزلى باشد عناب پنج دانه گل بنفشه تخم خطمى هر يك چهار ماشه به عرق شاهتره پاوآثار جوشانيده صاف نموده شيره مغز تخم كدو شيرين شش ماشه شربت بنفشه دهند روز دوم شيرهء مغز تخم هندوانه روز سوم شيرهء تخم كاهو و خاكشى پاشيده بنوشند روز چهارم خيارين افزايند روز پنجم اسطوخودوس سوده افزايند و تخم خطمى موقوف فايده اگر سرفه نباشد كاسنى براى درد سر نزلى نيز مفيد است . و شاهتره هم در نوازل معمول اساتذه است . و اگر با نزله مركب باشد اسطوخودوس گل نيلوفرى مكد چهار ماشه جوشانيده شربت بنفشه تودرى سفيد شش ماشه پاشيده بنوشند و گاهى گل بنفشه چهار ماشه مىافزايند و به جاى شربت نبات مىكنند و گاهى اطريفل گشنيزى افزوده مىشود و گاهى براى نخس سر شيرهء مغز تخم كدو مىافزايند . و ايضا هليلهء مربى خورده شيرهء اصل السوس نبات سفيد حل كرده بالنگو شش ماشه پاشيده دهند . و اگر مسهل منظور باشد اسطوخودوس گاو زبان شاهتره تخم خطمى خبازى عنب الثعلب گل بنفشه پرسياوشان هر يك چهار ماشه عناب پنج دانه جوشانيده نبات داخل كرده دهند و بعد نضج سناى مكى فلوس خيارشنبر گلقند روغن بادام شش ماشه هليلجات هر يك شش ماشه افزوده مسهل دهند و گلنار كوكنار بزر البنج عاقرقرحا گشنيز خشك هر يك چهار ماشه جوشانيده غرغره كنند . و اگر آب از دهن بسيار آيد عنب الثعلب چهار ماشه عدس مسلم توله گشنيز خشك كوكنار گل ختمى هر يك چهار ماشه جوشانيده صاف نموده حضض مكى چهار ماشه سوده پاشيده غرغره كنند . و ايضا اگر با تب ربوى دماغ بود اطريفل گشنيزى خورده اسطوخودوس گل نيلوفر شاهتره هر يك چهار ماشه جوشانيده نبات دو توله خاكشى شش ماشه داخل كرده دهند . و ايضا اگر با آن تشنج زبان و در لهات و گوش نيز باشد اسطوخودوس گل نيلوفر پوست هليله زرد اصل السوس گل خطمى هر يك چهار ماشه جوشانيده نبات دو توله داخل كرده بدهند كه نسخه منضج ملين مركب است و خطمى خبازى مكد چهار ماشه پر سياوشان شش ماشه زوفاى خشك سه ماشه جوشانيده غرغره كند كه بلغم دماغى از حلق دفع گردد و ايارج فيقرا به اطريفل خوردن و حب ايارج به استعمال آوردن مفيد است . و ايضا اگر با حمى مركب باشد عناب پنج دانه گل بنفشه گل نيلوفر اسطوخودوس شاهتره هر يك چهار ماشه جوشانيده شيره تخم خيارين شربت بنفشه خاكشى بدهند و اگر با نزله بارد باشد پس اگر با تپ و ضربان بود گاو زبان