محمد اعظم خان ( ناظم جهان )

شناسنامه و پيشگفتار 5

أسماء الأدوية ( فارسى )

[ پيشگفتار ناشر ] بسمه‌تعالى أَسْمَاءُ الْأَدْوِيَه و حكيم محمد اعظم خان نويسنده اين كتاب مرجع حكيم پارسىنويس و بسيار پركار ، كه در سراسر عمر پربركت خود با بهره‌گيرى از آثار گذشتگان مجموعه‌هاى پزشكى ماندگار و پرمحتوائى را از خود بيادگار نهاده يعنى حكيم محمد اعظم خان چشتى ، فرزند سلطان الاطباء حكيم شاه اعظم خان مصطفىآبادى است كه به حق پس از حكيم محمد شاه ارزانى ( صاحب آثار گرانقدرى همچون ميزان الطب ، علاجات داراشكوهى ، قرابادين قادرى و غيره ) نام وى در تاريخ مكتب پزشكى اسلامى هند مىدرخشد . حكيم اعظم خان ملقب به ناظم جهان با تاسى به اساتيد خود كه شاگردان مكاتب پزشكى شيراز ، گيلان و همدان در هندوستان بودند و پارسىنويسى را در آثار پزشكى ، شيوه خود قرار داده بودند تمام آثار پرارزش و فراوان خود را به فارسى نوشته است « 1 » پيش از اين ما كتاب قرابادين اعظم را كه حاوى فهرست ابتكارى او بود در سلسله انتشارات موسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل به شماره 6 سنگى و نيز كتاب محيط اعظم را به شماره 33 سنگى منتشر كرده‌ايم و در مقدمه كتاب‌هاى مذكور شرح حال مختصرى از اين حكيم اثرگذار و باهمت را درج نموده‌ايم . در اينجا فقط اشاره‌اى به مهمترين آثار وى مىكنيم و اميدواريم بتوانيم با دسترسى به مجموعه آثار ايشان ، نشر ساير آثار وى را نيز در برنامه كار قرار دهيم . مهمترين و مشهورترين آثار حكيم اعظم عبارتند از :

--> ( 1 ) - پروفسور حكيم نير واسطى - تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان - لاهور - 1354 هجرى شمسى