ياكوب ادوارد پولاك ( مترجم : كيكاووس جهان دارى )

81

سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى )

دستشان كج نيست و مداخل مستقيمى ندارند خانه خراب مىكند . از آن گذشته چون لفت و ليس در كار برپا كردن چادرهاى سلطنتى به ارقام واقعا هنگفتى بالغ مىشود پس مىتوان فهميد كه چرا قسمت مهمى از بودجه مملكتى صرف اين كار مىشود . اگر از بلندى نظرى به اردوگاهى ايرانى بيفكنيم مىبينيم كه با سقفهاى نوك‌تيز ، رنگهاى متنوع و اشكال گوناگون خيمه‌ها ، بازار ، آمد و شد پرهياهوى خدمه ، اسبها و حيوانات باركش به شهرى از پارچه و كتان شبيه است ؛ درحالىكه برعكس يك شهر ايرانى با بامهاى كاهگليش به گروهى از تپه‌هاى خاكى بىشباهت نيست . بيش از همه شاه دوست دارد كه در درهء لار در ارتفاع 7500 پائى اردو بزند . هواى خنكى كه از يخچالهاى كوه دماوند مىوزد ، رودخانهء زيباى پر از قزل‌آلاى هراز كه با انحناهاى بزرگ به سوى درياى خزر روان است ، عليق آبدار ، همه و همه اين موضع را براى اردو زدن سخت مناسب كرده است و از اينها مهمتر آنكه تب نوبه و اسهال خونى به آنجا راه ندارد و تا به حال هرگز اثرى از و با در آن مشاهده نشده است . وجود قوچ ، غزال و گراز به تعداد زياد امكان شكار فراوان را ايجاد كرده است . منتها چون به هيچ وجه نظمى و نظارتى در كار نظافت خيمه‌ها نيست در اين اواخر هوا در اينجا هم رو به آلودگى گذارده ، قزل‌آلاها يا به جاى ديگر مهاجرت مىكنند يا مىميرند و در نتيجه شاه خود را ناگزير مىبيند كه باز خيمه و خرگاه خود را در جائى دور تر برپا كند يا كلا از آن منطقه دست بكشد و به جائى ديگر روى آورد . مقارن اوايل شهريور دربار به كاخ تفريحى واقع در دامنهء البرز باز مىگردد تا باز در مهرماه شهر تهران را به حضور خود مفتخر سازد . سرو صدا و شلوغى بازگشت نيز دست كمى از هنگام حركت ندارد . هرگاه سير كواكب ورود به شهر را رخصت ندهد ، شاه چند روزى را در يكى از باغ - هاى مجاور - معمولا در نگارستان يا نظاميه - بسر مىبرد تا باز قران سعد ورود او را از دروازه‌اى معين جايز بشمارد .