ياكوب ادوارد پولاك ( مترجم : كيكاووس جهان دارى )

466

سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى )

Scharlach « 7 » در اين سرزمين ناشناخته است و نامى هم براى آن وجود ندارد . اما به‌هرحال از منبعى غير موثق اطلاع يافتم كه اين بيمارى به نام مخملك در كرمان وجود دارد . به همين ترتيب هم من موردى از بيمارى تب عرق‌گزى « 8 » نديدم . البته با سه مورد مواجه شدم كه بيماران به دنبال تب‌لرز تاولهائى عادى در اثر عرق بر بدنشان ظاهر شده بود اما اين را نمىتوان تب عرق‌گزى مستقل ناميد . كهير يا اير يا نبات الليل اغلب در پائيز بروز مىكند و آن هم توأم با تب‌لرز شديد كه با خوردن گنه‌گنه از بين مىرود . در كسانى كه با آب و هواى مملكت تطابق پيدا نكرده‌اند در اثر برخورد نيش پشه در سراسر بدن بيرون مىريزد . از بيماريهاى چركى پوست چند موردى را شاهد بودم كه به مرگ منجر شد و دو مورد آن مربوط مىشد به صلابت بافته زنبورى « 9 » . اما دمل بيش از حد انتظار است . دملهاى سطحى و همچنين عمقى به مقدار حيرت‌آورى به عنوان بيمارى مخصوص تطابق با آب و هوا و محيط بروز مىكند ؛ من خود شخصا به بيش از صد دمل دچار و مبتلا شدم . بىصبرى كه اروپائيها دارند و مىخواهند سر دمل را قبل از آنكه رسيده باشد باز كنند خود به اندازهء كافى موجب افزايش و انتشار آن مىشود زيرا معمولا در نيمهء مقابل و قرينهء بدن ، در قسمتهاى معين ، باز دمل بيرون مىزند . صبر و حوصله ، خوردن مواد گياهى و قدرى مسهل ، آدمى را از هر طريق ديگر بهتر از شر اين درد و ناراحتى رها مىسازد . - موارد گنده تاول « 10 » نيز تقريبا زياد است و آن هم از آن نوع كه به لانه زنبورى شهرت دارد . اما از گنده‌تاول لانهء زنبورى فقط يك مورد ديدم كه بيمار پسربچه‌اى دوازده ساله بود درحالىكه در ساير موارد فقط مردم مسن به آن دچار مىشدند . به نظر مىآيد كه گنده‌تاول در ايران به اندازهء اروپا بدخيم نباشد ؛ اما به‌هرحال انتشار و گستردگى آن چه در سطح و چه در عمق ، مىتواند موجب مرگ باشد . از بثورات بدخيم جلدى « 11 » موردى ديده نمىشود چه دامهاى مردار را نجس مىشمارند و آنها را پوست‌نكنده دفن مىكنند . تاول « 12 » در كودكان زياد ديده مىشود ، آن را مسرى مىدانند و در عمل نيز اغلب كودكان بيشترى در يك خانه در آن واحد بدان دچار مىشوند . پس از تجديد و تكرار زياد ، اين بيمارى كه هيچ وجه مشتركى با تركيب نادرست اخلاط و سيفليس ندارد در ظرف دو ماه پايان مىپذيرد . اما شير - خواره‌هائى كه مبتلاى تاولهاى نوع خاصى بودند در اثر عواقب آن جان

--> ( 7 ) . به فرانسه Scarlatine و به انگليسى Scarlet Fever . - م . ( 8 ) . Miliaria ( 9 ) . Scelerem ( 10 ) . Anthrax ( 11 ) . Pustula maligna ( 12 ) . Pemphigus